BTT 16 – Các tăng sĩ (tiếp theo)

PGNO

 

105. NHÂN CHỨNG Số 18

Một số nhân chứng có mặt và chỉ một trong số họ sẽ trả lời những câu hỏi của của Phái bộ. Tên của họ và tên của ngôi chùa của họ đã được đưa ra.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi được thông tin cho biết là quyền hành đạo của Qúy Thầy đã bị vi phạm.

NHÂN CHỨNG: Nói về tông phái này, tông phái này là một tông phái rất cổ. Chùa này và các cơ sở quanh chùa đã có từ 300 năm nay. Tôi xin Quý Ngài miễn thứ cho vì chúng tôi không sắp xếp được chương trình để tiếp Phái bộ. Chúng tôi chỉ được báo là Phái bộ đến thăm cách đây 3 giờ. Nên cuộc tiếp đón thế nào cũng có khiếm khuyết.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Bao nhiêu quyền của Quý Thầy đã bị xâm phạm?

NHÂN CHỨNG: Chẳng có sự hạn chế nào ở đây. Chúng tôi hoàn toàn có quyền tự do hành đạo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thế thì có sự hạn chế nào trong các chùa khác trong Nước này?

NHÂN CHỨNG: Cho tới bây giờ không có chuyện gây khó dễ nào.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Ở bất cứ nơi nào?

NHÂN CHỨNG: Từ khi VNCH được thành lập, Phật giáo ở nước này đã tăng tiến rất nhiều. Bây giờ có tới 1.000 ngôi chùa trong Nước này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có ai trong chùa này bị bắt không?

NHÂN CHỨNG: Thưa không?

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tại sao có những vụ bắt bớ ở những chùa khác mà lại không có ở đây?

NHÂN CHỨNG: Nói về tông phái này, tông phái này là một tông phái rất cổ và hành đạo đã rất lâu. Tông phái này không hề có gì thay đổi. Có thể có những sự thay đổi ở các tông phái khác, nhưng chúng tôi không có cách gì để biết được. Chúng chỉ đọc trong báo chí về những vụ bắt bớ trong các tông phái khác.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Ở đây Quý Thầy cảm thấy thế nào về những vụ bắt bớ xảy ra ở những nơi khác?

NHÂN CHỨNG: Cảm tưởng của chúng tôi là nếu họ bị bắt, thì đó là chuyện của họ. Có lẽ họ có sự chống đối nào đó với Chính phủ, cũng có thể họ vi phạm luật pháp. Chúng tôi chỉ chấp nhận những sự kiện rõ ràng và chuyện bắt bớ không ảnh hưởng gì đến chúng tôi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Co có sự kiện là một số nhà sư đã tự thiêu?

NHÂN CHỨNG: Cũng giống như Quý Ngài, chúng tôi chỉ có nghe nói về việc này. Chúng tôi đã không thấy tận mắt.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Cả thế giới biết điều này và Chính phủ thừa nhận nó. Cảm tưởng của Quý Thầy thì như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Các nhà sư tự thiêu này thuộc về các tông phái khác tông phái chúng tôi. Tông phái chúng tôi là một tông phái đã có từ lâu đời; đã có cách đây 200 năm. Những người này họ tự thiêu nhân danh tông phái của họ. Không có sự liên hệ nào giữa những vụ tự thiêu đó với tông phái đặc biệt của chúng tôi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Là con người, thầy có cảm tưởng nào về những vụ tự thiêu này?

NHÂN CHỨNG: Có lẽ họ đã có một lý do để tự thiêu, nhưng chúng tôi không hiểu vì lý do này. Trong lịch sử gần đây, đã không có vụ tự thiêu nào. Chuyện tự thiêu có thể xảy ra thời xa xưa, nhưng không phải gần đây.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy cảm thấy thế nào khi Thầy nghe nói rằng các tăng sĩ cùng tôn giáo với Thầy đã tự thiêu?

NHÂN CHỨNG: Theo niềm tin của chúng tôi, dĩ nhiên, bất cứ khi nào chúng tôi nghe về những chuyện như vậy, chúng tôi rất xót xa và chúng tôi cầu cho vong linh họ mau tiêu diêu miền cực lạc.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các thầy thể hiện những cảm xúc trong chùa này hay các thầy đã liên hệ với Chính phủ để yêu cầu Chính phủ ngăn chặn những vụ tự thiêu này.

NHÂN CHỨNG: Đối với chúng tôi cầu nguyện cho họ không phải là một trường hợp đặc biệt. Chúng tôi cầu nguyện mỗi ngày cho thế giới được hòa bình, an lạc. Chúng tôi không cầu nguyện một cách đặc biệt cho chuyện tự thiêu. Chuyện cầu nguyện đặc biệt cho chuyện như thế thì các tông phái liện hệ phải tự làm lấy.

Ô. GUNEWARDENE: Trụ sở của tông phái này nằm ở đâu?

NHÂN CHỨNG: Tông phái này có khắp Việt Nam, nhưng, dẫu sao, chùa này là chùa cổ nhất và Ngài tăng thống của tông phái thì ở đây. Có những nhà sư khác, bằng hay lớn tuổi hơn Tăng thống, nhưng hôm nay họ không có ở đây.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu tăng sĩ trong tông phái này?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 5. 000.

Ô. GUNEWARDENE: Toàn Việt-Nam?

NHÂN CHỨNG: Từ Miền Trung Việt Nam đến Sài Gòn…

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu người Việt Nam theo tông phái này?

NHÂN CHỨNG: Hơn 2 triệu. Trước kia chỉ có tông phái này. Các tông phái khác chỉ mới phát triển mới đây, từ 1929. Trước đó, tất cả Phật tử thuộc tông phái này.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có biết tên các tông phái khác không?

NHÂN CHỨNG: Tông phái này là xưa nhất. Năm 1929 thì có Hội Nam Kỳ Nghiên cứu Phật học; 1933, Hội Long Xuyên; năm 1938, Hội Phật giáo Việt Nam, Nghiên cứu phật học.

Ô. GUNEWARDENE: Chỉ có vậy?

NHÂN CHỨNG: Cũng có những hội khác, nhưng không đáng kể, bởi vì các hội khác này, cách này cách khác, lại thuộc 4 hội này.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu Phật tử trong tất cả các tông phái ở Nước này?

NHÂN CHỨNG: Làm thế nào chúng tôi có thể biết được? Chúng tôi chỉ biết là tông phái này có hơn 2 triệu, nhưng đối với những tông phái khác, chúng tô không thể nói được; có lẽ khoảng 80 phần trăm dân số.

Ô. AMOR: Đã có sự thay đổi nào trong việc hành đạo của các tông phái này kể từ thời thực dân Pháp không?

NHÂN CHỨNG: Hiện nay Phật giáo tiến bộ nhiều. Chính phủ giúp đỡ chuyện xây chùa chiền, vv, sự giúp đỡ này đã giúp cho số tín đồ ngày càng gia tăng vì vậy phong trào này đang tiến triển tốt hơn so với trước đây.

Ô. AMOR: Có sự cải thiện nào liên hệ về đời sống tôn giáo đối với Chính phủ từ cuối thời kỳ thuộc địa Pháp, cũng như thời đó hay hoặc tệ hơn? Có sự liên hệ nào giữa tôn giáo và Chính phủ Pháp và sự liên hệ giữa tôn giáo với Chính phủ Ô. Diệm có khá lên hơn không?

NHÂN CHỨNG: Về phần tông phái chúng tôi, chúng tôi không yêu cầu giúp đỡ. Mối quan tâm duy nhất của chúng tôi là có một nơi để thờ phượng. Tất cả những đồ trang trí mà Quý Ngài thấy ở đây, không phải là mới, chúng đã được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tông phái này đã không nhận được nhiều tài trợ từ Chính phủ vì chúng tôi đã không yêu cầu. Các tông phái phái khác, Tổng hội Phật giáo và Chùa Xá Lợi, đã nhận được nhiều vốn tài trợ từ Chính phủ này hơn từ các Chính phủ khác trong quá khứ.

Ô. CORRARÊ DA COSTA: Tại sao lại có chuyện tách đột ngộ của các tông phái mới vào năm 1929 sau bao nhiêu năm chỉ có một tông phái?

NHÂN CHỨNG: Lý do đơn giản. Như Quý Ngài biết, không có gì sai với tông phái này, nhưng tại một thời điểm nhất định trỗi lên những khai sáng mới và một số người muốn làm người hoằng pháp và có những đại nhân ra đi thành lập tông phái riêng của mình.

Ô. KOIRALA: Các kinh sách của tông phái này là gì?

NHÂN CHỨNG: Đó là những kinh sách viết bằng tiếng Tàu, không phải bằng tiếng Việt. Tông phái này khác với một số tông phái khác ở chỗ những tông phái đó có kinh sách tiếng Việt bởi vì những tông phái đó mới ra đời gần đây.

Ô. KOIRALA: Khi Thầy đã nói về sự tự thiêu, Thầy nói rằng Thầy có nghe nói về họ, nhưng không biết về họ. Nhưng mặt khác, liên quan đến các quỹ và các viện trợ cung cấp cho các tông phái khác của Chính phủ, Thầy biết về nó; Thầy đã không chỉ nghe nói về nó. Tại sao lại như vậy?

NHÂN CHỨNG: Cả 2 trường hợp thì như nhau. Chúng tôi chỉ nghe báo chí nói.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có mừng Lễ Phật đản?

NHÂN CHỨNG: Vâng, chúng tôi mừng Lễ Phật đản rất lớn.

Ô. GUNEWARDENE: Có phải lúc đó Quý Thầy cho treo cờ Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi thuộc về một tông phái cổ. Chúng tôi không có tiền vì vậy chúng tôi không cờ ở đây. Các tông phái khác, họ có, nhưng chúng tôi chỉ có những lá phướn này. Chỉ những người có giáo dục hiện đại mới biết về cờ Phật giáo hiện đại. Chúng tôi không sử dụng cờ đó.

Ông KOIRALA: Thầy có sử dụng bất cứ loại cờ nào không?

NHÂN CHỨNG: Không, chúng tôi đã không bao giờ sử dụng cờ.

  1. NHÂN CHỨNG Số 19, 20 và 21

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chùa này có lâu chưa?

MỘT NHÂN CHỨNG: 12 năm.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu ni cô đang ở đây?

NHÂN CHỨNG: Không có ni cô nào.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu nhà sư?

NHÂN CHỨNG: Chùa này là một trường giảng dạy giáo lý Phật giáo và trong niên khóa nhà trường thì có khoảng 60 tu sĩ. Các trường học bây giờ thì đóng cửa, do đó, chỉ có 10 người chúng tôi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tên của tông phái là gì mà ngôi chùa này trực thuộc?

NHÂN CHỨNG: Hội Tăng Già Toàn Quốc.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Hội có bao nhiêu tín đồ?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 3.000 trong Sài Gòn. Toàn thể hhoảng 3.000 ở Sài Gòn. Toàn Nước khoảng một triệu người.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Phật tử thuộc tông phái này có tham gia các cuộc biểu tình tôn giáo không?

NHÂN CHỨNG: Không ai tham gia.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có ai thuộc chùa này đã tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Đã chùa này Chính phủ hoặc Quân đội có quấy nhiễu không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chính phủ có cáo buộc bạn hoặc bất kỳ người nào thuộc chùa vì đã có bất kỳ hoạt động đáng tiếc nào không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Xin Thầy vui lòng cho chúng tôi biết, theo niềm tin của Thầy, nghĩa vụ của con trai và con gái với cha mẹ là gì?

NHÂN CHỨNG: Tôn trọng cha mẹ, thương yêu cha mẹ, chăm sóc cha mẹ khi các Ngài bệnh tật và làm sao cho cha mẹ được vui lòng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nếu một trong những người con trai hay con gái không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, điều này bị coi là có tội?

NHÂN CHỨNG: Nếu con trai không hoàn thành nhiệm vụ hiếu thảo của mình, anh ta bị coi là một người con đáng trách.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bất kỳ sự trừng phạt nào không?

NHÂN CHỨNG: Không, không có hình phạt cố định nào – không có hình phạt thể lý – nhưng nếu hành động bất hiếu này vượt qua một giới hạn nhất định nào đó, cha mẹ họ không màng nghĩ đến nữa.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ từ con?

NHÂN CHỨNG: Nếu nó vượt quá giới hạn, họ từ, nhưng họ vẫn cố gắng làm hòa.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các mối quan hệ của ngôi chùa này với Chính phủ Pháp thì như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Chùa này chỉ mới có 12 năm, nghĩa là chùa chỉ mới bắt đầu trong thời kỳ Pháp. Nó đã được xây dựng thời ấy, do đó không có nhiều sinh hoạt ở đây.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quan hệ với Chính phủ hiện nay thì ra sao?

NHÂN CHỨNG: Quan hệ với Chính phủ là tốt. Chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ của Chính phủ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có ai bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong những vụ đụng độ gần đây với Chính phủ?

NHÂN CHỨNG: Tất cả chúng ta đã bị bắt giữ, khoảng 10 người chúng tôi. Nhưng chúng tôi đã được thả sau khi một cuộc điều tra ngắn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ hỏi gì?

NHÂN CHỨNG: Những câu hỏi như “Các ông có thiện cảm với nhưng người biểu tình hay thiện cảm với Chính phủ?”

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ hỏi gì?

NHÂN CHỨNG: Những câu hỏi như “Anh có cảm tình với những người biểu tình hay Anh có thiện cảm với Chính phủ?”

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy trả lời như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Tôi trả lời: chúng tôi không nhúng tay vào vụ này – Đó là những người ngoài.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Khi Thầy được hỏi liệu Thầy đã có thiện cảm với những người biểu tình, câu trả lời của Thầy là gì? Và khi Thầy được hỏi về mối quan hệ của Thầy với Chính phủ, Thầy trả lời như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Câu trả lời của chúng tôi cho câu hỏi đầu tiên là chúng tôi đã không làm bất cứ điều gì; chúng tôi không có nhúng tay vào. Câu trả lời của chúng tôi cho câu hỏi thứ 2 là chúng tôi có quan hệ tốt với Chính phủ và chúng tôi có ý định giữ được mối quan hệ tốt như vậy.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bất ngăn trở nào trong chuyện cử hành các lễ Phật giáo hay bất kỳ áp lực lên Quý Thầy trong lãnh vực này không?

NHÂN CHỨNG: Không có trở ngại hoặc áp lực dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi hoàn toàn tự do. Đôi khi có những sự hiểu lầm và có một số nghi ngờ nổi lên, nhưng không dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi là người không thiên vị và đại diện cho LHQ, đến đây để tìm sự thật. Thầy có bất kỳ lo sợ khi Thầy nói chuyện với chúng tôi không?

NHÂN CHỨNG: Sau những chuyện xảy ra vừa qua và tình trạng như hiện nay, chúng tôi cảm thấy rất buồn cho tình hình bây giờ nhưng cũng rất vui thấy LHQ đã đến. Chúng tôi nói với Quý Ngài tất cả những suy nghĩ của chúng tôi mà không có sợ hãi gì. Nếu có bất kỳ chuyện Chính phủ áp bức Phật giáo, chúng tôi sẽ không ngần ngại nói với Quý Ngài.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thế có bất kỳ chuyện áp bức nào không?

NHÂN CHỨNG: Nếu có, chúng tôi làm sao có mặt ở đây. Nếu những nguyện vọng của chúng tôi không được đáp ứng, thì chúng tôi không coi đó là những áp bức. Khi chúng tôi xin phép được nới rộng cơ sở sinh hoạt nhà chùa mà không được, chúng tôi không coi đó là chuyện đàn áp.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nguyện vọng của Cộng đồng Phật giáo là gì?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi đang cố gắng thảo luận với Chính phủ và cố gắng tạo quan hệ tốt với Chính phủ bởi vì đã có một số hiểu lầm. Nhưng khi chúng tôi đưa ra những nguyện vọng này, báo chí nước ngoài đã thay đổi ý chỉ của chúng tôi và bóp méo chúng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nguyện vọng của Thầy là gì?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ hỏi cho tự do thờ phượng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Co có sự tự do tôn giáo hoàn toàn không?

NHÂN CHỨNG: Vâng, có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong mọi lễ lạc?

NHÂN CHỨNG: Chính phủ đã thông báo qua báo chí rằng chúng tôi sẽ có tất cả các quyền tự do hành đạo như chúng tôi muốn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quyền tự do hành đạo đó từ trước đến giờ có được thực hiện không? Và Quý Thầy cũng như các tín đồ có được sử dụng những quyền này từ khi Chính phủ chuẩn nhận không?

NHÂN CHỨNG: Vâng, có, nhưng suốt trong những vụ đụng độ và những rắc rối do các sinh viên gây ra, đã sinh ra một số nghi ngờ và một số vụ dt.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có những nguyện vọng nào đã bị từ chối?

NHÂN CHỨNG: Không nguyện vọng nào bị từ chối.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi chưa thấy bất kỳ cuộc biểu tình nào kể từ khi chúng tôi ở đây, nhưng trước khi chúng tôi đến đây đã có những cuộc biểu tình bao gồm cả những vụ tự thiêu. Như thế có nghĩa là các Phật tử đã thỏa mãn với những điều kiện (trong Thông cáo chung) hay còn có những lý do khác làm cho không có cuộc biểu tình nào?

NHÂN CHỨNG: Họ đã thỏa mãn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có biết bất kỳ người tự thiêu nào không?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu?

NHÂN CHỨNG: Trong miền Nam Việt Nam, tôi chỉ biết Thích Quảng Đức ở Sài Gòn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Còn những Thầy khác có biết bất kỳ những người tự thiêu khác không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết trường hợp này. Tại Huế và các khu vực khác, chúng tôi không biết về bất kỳ ai đã tự thiêu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tôi muốn biết kỳ ai trong các Thầy quen biết thân tình với người tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết Hòa thượng Thích Quảng Đức.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy, với tư cách là những người lãnh đạo, và là Thầy của các tín đồ, Quý Thầy có tán thành hành vi tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Đạo Phật không cho phép tự thiêu. Những hành vi tự thiêu này là những hành vi cá nhân của mỗi người.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong lễ Quốc khánh chúng tôi không thấy bất kỳ tu sĩ Phật giáo trong khu hành lễ, nhưng chúng tôi đã nhìn thấy nhiều linh mục Công giáo. Theo Quý Thầy, tại sao lại có sự vắng mặt của các tăng sĩ Phật giáo như thế?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi cũng được mời tham dự lễ Quốc Khánh, nhưng thể theo giáo lý nhà Phật, chúng tôi không muốn gần súng đạn, binh lính vì vậy chúng tôi xin kiếu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Từ lúc có trí khôn cho tới bây giờ, Quý Thầy có biết các tỷ lệ Phật tử đã cải đạo hay họ có bỏ đạo Phật mà theo Ky tô giáo không?

NHÂN CHỨNG: Như Quý Ngài đã biết, có rất nhiều tông phái Phật giáo ở Đất Nước này. Về phần tông phái chúng tôi, chúng tôi không biết bao nhiêu tín đồ đã cải đạo. Trong một số tông phái nhỏ hơn, có lẽ có một số.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có thể cho chúng tôi biết tỷ lệ Phật tử trong các tông phái khác cao hơn dưới thời Chính phủ Pháp hay dưới Chính phủ kế tiếp?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong những tông phái Phật giáo khác, những Phật tử bỏ đạo Phật theo đạo Công giáo nhờ các linh mục thừa sai hay có những phương pháp khác được sử dụng, chẳng hạn như áp lực hay ban những đặc quyền cho họ, để thuyết phục họ bỏ đạo?

NHÂN CHỨNG: Một lần nữa, chúng tôi không biết.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có sử dụng cờ tôn giáo?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có thể sử dụng chúng chỉ trong chùa mà thôi, hay cả ở bên ngoài nữa?

NHÂN CHỨNG: Trước đây người ta xử dụng cờ tràn lan, khắp mọi nơi. Bây giờ Chính phủ đã thay đổi nghị định này và giới hạn việc sử dụng cờ Phật giáo: Chỉ treo cờ trong chùa và các cơ ngơi của chùa, không phải vì Chính phủ đã chống lại việc sử dụng cờ Phật giáo, nhưng là để bảo toàn giá trị của cờ. Nếu người ta cứ treo cờ tràn lan khắp mọi nơi, rồi thì cờ sẽ mất đi giá trị của nó.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi biết về một số Phật tử yêu cầu đòi treo cờ khắp mọi nơi.

NHÂN CHỨNG: Đã có những yêu cầu đòi treo cờ bất cứ nơi nào, nhưng Chính phủ nói rằng giá trị của lá cờ sẽ được bảo tồn nhờ chuyện chỉ treo nó trong các buổi lễ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có đồng ý với điều này không

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận về điều đó – rằng cờ chỉ được phép treo trong các cơ sở chùa chiền và cũng trên cổng tam quan. Chúng tôi rất thỏa mãn với sự thoả thuận này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Truyền thống treo cờ đã lâu chưa?

NHÂN CHỨNG: Từ năm 1951, sau Hội nghị Colombo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý thầy thấy cờ nào quan trọng hơn và đáng kính hơn, cờ tôn giáo hay cờ Quốc gia?

NHÂN CHỨNG: Là tu sĩ Phật giáo, tất nhiên, mặc dù cờ Quốc gia rất quan trọng, nó có vẫn không quan trọng bằng cờ Phật giáo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nhưng Thầy cũng tôn trọng cờ Quốc gia của Quý Thầy như một lá cờ Quốc gia?

NHÂN CHỨNG: Có chứ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có cho phép treo cờ Quốc gia được treo trong chùa?

NHÂN CHỨNG: Trước khi cờ Quốc gia được treo khắp mọi nơi, nhưng kể từ khi có Thông cáo chung, cờ Quốc gia chỉ được treo bên ngoài cơ ngơi chùa và không còn được treo bên trong chùa.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Sáng nay lúc 9g30 trước một nhà thờ Công giáo một thầy tăng đã tự thiêu. Quý Thầy có nghĩ điều này sẽ xảy ra? Các thầy co có một giải thích khả dĩ cho chuyện tự thiêu này không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết chuyện này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy co có một giải thích khả dĩ cho vụ tự thiêu này không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không thể đưa ra bất cứ giải thích nào bởi vì ngay bây giờ các tông phái Phật giáo và Chính phủ đang nỗ lực tìm kiếm một sự sống chung hòa bình, do đó chúng tôi không thể giải thích về vụ tự thiêu này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ (hỏi nhân chứng khác): Phản ứng của Thầy thế nào về vụ này khi Thầy nghe được?

NHÂN CHỨNG KHÁC: Tôi không thể giải thích gì được.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tại sao?

NHÂN CHỨNG: Bởi vì tôi không biết vụ tự thiêu có hay không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có lời giải thích nào cho những vụ tự thiêu trước đây?

NHÂN CHỨNG: Không, tôi không có

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nhân chứng thứ ba có thể giải thích điều này được không?

NHÂN CHỨNG: Không, tôi đã không ở trong chùa từ hồi đó đến giờ vì vậy tôi chỉ nghe nói.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy nghe bằng cách nào?

NHÂN CHỨNG: Thì người ta nói với tôi.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Khi chúng tôi đến thăm chùa Xá Lợi, chúng tôi chỉ thấy hay 4 tu sĩ cấp bậc thấp; và họ dường như rất sợ. Tại sao?

MỘT NHÂN CHỨNG: Có lẽ họ không quen thuộc với Quý Ngài. Họ không biết Quý Ngài là ai, nên họ sợ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ sợ gì?

NHÂN CHỨNG: Vì Quý Ngài là một nhóm khá lớn và thuộc về một tổ chức lớn, họ có thể sợ Quý Ngài.

Ô. CORRÊRA DA COSTA: Các trường học bây giờ đang bị đóng cửa. Tại sao?

MỘT NHÂN CHỨNG: Bởi vì trong những ngày lễ, chúng tôi đang đóng cửa trong 2 hoặc 3 tháng.

Ô. VOLIO: Có bao nhiêu ngày lễ, Quý Thầy, như Phật tử, ăn mừng?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi cử hành 4 lễ lớn: Ngày Phật Giáng sinh; Ngày Phật Xuất gia, mồng 8.2; Ngày Phật Thành đạo; và Ngày Phật Nhập Niết bàn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có phải tất cả các ngày lễ này được Chính phủ công nhận?

MỘT NHÂN CHỨNG: Không, chỉ có một lễ. Ngày lễ quan trọng nhất được Chính phủ cứu xét và công nhận như một ngày nghỉ công cộng. Đó là Ngày Phật Đản.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Và lễ kia?

NHÂN CHỨNG: Vâng, một lễ khác được Chính phủ công nhận, đó là ngày rằm Tháng Bảy. 2 ngày còn lại là chuyện tùy nghi của các Phật tử.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các tín đồ Phật giáo không cần Chính phủ công nhận?

NHÂN CHỨNG: Thưa không.

Ô. VOLIO: Quý Thầy có hiểu tại sao Chính phủ đã ra chỉ thị cho cả nước về việc đặt cờ Quốc gia ở một vị trí cao hơn?

NHÂN CHỨNG: Nguyên nhân là do Chính phủ thấy rằng có quá nhiều cờ tôn giáo hơn là cờ Quốc gia. Do đó, Chính phủ muốn treo cờ Quốc gia nhiều như cờ tôn giáo. Trước đây cờ tôn giáo nhiều hơn hơn cờ Quốc gia.

Ô. AMOR: Chính phủ có giúp chùa này về mặt tài chánh?

NHÂN CHỨNG: Thưa có.

Ô. AMOR: Giúp đỡ hằng tháng hay chỉ một lần hoặc 2 lần trong một năm?

NHÂN CHỨNG: Khi chúng tôi cần, Chính phủ cấp một món trợ cấp nhỏ cho chùa khi cần xây cất chùa hay tu sửa.

Ô. AMOR: Khoảng bao nhiêu lần kể từ khi có ngôi chùa này, các Phật tử nhận được sự giúp đỡ không

NHÂN CHỨNG: Trong quá khứ, chỉ có một lần. Nhưng Chính phủ đã giúp đỡ bằng cách này: Chính phủ cho phép nhà chùa tổ chức bán vé số dưới tên của nhà chùa.

Ô. AMOR: Những ngôi chùa khác cũng làm như vậy?

NHÂN CHỨNG: Nếu những chùa khác cần tiền và muốn phát hành vé số cho một mục đích cụ thể, họ có thể xin phép Chính phủ và và Chính phủ sẽ cho phép.

Ô. AMOR: Chùa này có tiếp xúc với người ngoại quốc đến thăm và đôi khi có lẽ họ cũng trợ giúp vật chất không?

NHÂN CHỨNG: Không.

Ô. AMOR: Nói chung, những vụ tự thiêu mang nghĩa gì trong bối cảnh Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Không có lời giải thích trong bối cảnh này. Chuyện tự thiêu được coi như là một sự hy sinh cá nhân cho sự nghiệp mà họ đang theo đuổi.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Chuyện tự thiêu có phải là một truyền thống lâu đời hay chỉ một diễn biến mới đây?

MỘT NHÂN CHỨNG: Nó không phải là một truyền thống.

Ô. AMOR: Trước khi Việt Nam độc lập, co có những trường hợp Phật tử tự thiêu vì bất cứ lý do nào không?

MỘT NHÂN CHỨNG: Không bao giờ.

Ô. KOIRALA: Thầy ở đây là thành viên của Ủy ban liên bộ?

MỘT NHÂN CHỨNG: Vâng, tất cả chúng tôi là thành viên.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các thầy có phải là thành viên của phía Phật giáo thuộc nhóm đàm phán?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi là thành viên của Ủy ban 7 người được thành lập sau này. Chúng tôi không phải là thành viên của Ủy ban 5 người.

Ô. KOIRALA: Chùa Xá Lợi một thành viên của tông phái này?

MỘT NHÂN CHỨNG: Chúng tôi là thành viên của cùng một tổ chức lớn, nhưng chúng tôi có giáo lý khác nhau. Chúng tôi khác nhau ở vài khía cạnh nào đó.

Ô. GUNEWARDENE: Uỷ Ban 7 người được bổ nhiệm khi nào?

MỘT NHÂN CHỨNG: Ngày 24.8.

Ô. GUNEWARDENE: 3 thành viên là từ chùa này. Còn 4 thành viên kia?

NHÂN CHỨNG: Họ cùng chung một Tổng hội, nhưng ở các chùa khác nhau. Tên của của các vị đó là: Thích Từ Thông, Thích Thiện Giác, Thích Thiện Hằng và Thích Thiện Đạo. trong số này là từ chùa này; thầy thứ tư là từ chùa khác ở tỉnh Ba Xuyên.

Ô. GUNEWARDENE: Ai bổ nhiệm Ủy ban này?

NHÂN CHỨNG: Thích Thiện Hoa đã được Thích Tịnh Khiết giao cho quyền bổ nhiệm.

Ô. GUNEWARDENE: Ai đặt tên là Phái đoàn Phật giáo này?

NHÂN CHỨNG: Thích Tịnh Khiết.

Ô. GUNEWARDENE: Với mục đích gì?

NHÂN CHỨNG: Để đàm phán với Chính phủ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Để trình bày các nguyện vọng của người Phật tử?

NHÂN CHỨNG: Thưa vâng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Những nguyện vọng này là gì?

NHÂN CHỨNG: Họ đã đạt được một Thông cáo chung có chữ ký của cả 2 bên. Chúng tôi sẽ cung cấp cho Quý Ngài một bản sao của Thông cáo chung này.

Ô. GUNEWARDENE: Thông cáo chung có đề cập chuyện các nhà sư ở trong tù?

NHÂN CHỨNG: Có. Có một nguyện vọng thả những người vẫn còn đang ở tù. Tôi xin tóm tắt nguyện vọng đó như sau: nguyện vọng đầu tiên là việc trả tự do cho những người bị bắt; nguyện vọng thứ 2 là được tự do hành đạo; nguyện vọng thứ 3 là các tôn giáo được chung sống hòa bình. Tôi cũng sẽ cung cấp cho Quý Ngài một bản sao tờ điện tín của Ủy ban Liên minh cho Phật giáo Nguyên thủy gởi cho Tổng thư ký LHQ ở New York.*

*Phái bộ không nhận được lá thư này.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có chấp nhận Đại lão Hoà thượng (Tịnh Khiết) là Tăng thống không?

NHÂN CHỨNG: Thưa có.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu chùa ở Sài Gòn?

NHÂN CHỨNG: Hơn 100 tại Sài Gòn và các vùng phụ cận.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy quy y lâu chưa?

NHÂN CHỨNG: Kể từ khi tôi được 12 tuổi.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy tụ trì trong chùa này bao nhiêu năm?

NHÂN CHỨNG: 4 hoặc 5 năm.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy bao nhiêu tuổi?

NHÂN CHỨNG: 53.

Ô. GUNEWARDENE: Quê Thầy ở đâu?

NHÂN CHỨNG: Tỉnh Ba Xuyên.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có bao giờ nghe về ý niệm Dharmadan và Jivitdan, có nghĩa là ý niệm hiến thân cho sự nghiệp không?

NHÂN CHỨNG: Tôi chỉ biết rằng các tăng sĩ sống một đời hi sinh.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có đọc tập truyện kể Jakata, truyện đời Đức Phật.

NHÂN CHỨNG: Dĩ nhiên, có.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có biết một truyện nào trong tập truyện trên kể chuyện hĐức Phật hy sinh đời Ngài vì một sự nghiệp nào đó không?

NHÂN CHỨNG: Tôi chưa từng nghe truyện nào như thế về đời Đức Phật.

Ô. GUNEWARDENE: Chính tôi cũng là Phật tử. Thầy vẫn đinh ninh rằng chỉ có 4 lễ Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Vâng, chỉ có 4 đại lễ.

Ô. GUNEWARDENE: Mỗi ngày rằm cũng là ngày lễ không?

NHÂN CHỨNG: Đúng vậy, nhưng những ngày rằm không phải là ngày đại lễ.

Ô. GUNEWARDENE: Như thế có thêm 12 ngày lễ.

NHÂN CHỨNG: Chuyện này cũng còn tùy thuộc sự thực hành đạo của từng tông phái khác nhau trong những khác nhau.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có nghĩ là ngày rằm là ngày lễ?

NHÂN CHỨNG: Cũng là ngày thường thôi.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có làm chuyện xổ số để gây quỹ không?

NHÂN CHỨNG: Tài chính của chùa sẽ yếu hơn nếu chỉ trông cậy vào sự tài trợ của Chính phủ.

Ô. GUNEWARDENE: Nếu Quý Thầy cần sự cho phép, như thế có phải nhà chùa còn tùy vào sự cứu xét của Chính phủ trong những trường hợp đặc biệt? Có phải vậy không?

NHÂN CHỨNG. Vâng, đúng thế.

Ô. GUNEWARDENE: Chùa có bị từ chối cho phép bao giờ không?

NHÂN CHỨNG: Mỗi khi chúng tôi xin phép, thì đều được.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu tín đồ trong Nước này?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 80 %, nhưng con số chắc chắn chưa bao giờ được khẳng định chính xác.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có coi Nước này là một Nước Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Không, Nước này không thể gọi là một Nước Phật giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy gọi Nước này là Nước gì?

NHÂN CHỨNG: Bởi vì con số chỉ là số ước chừng, người ta không thể gọi nước này là một Nước Phật giáo hay Nước Công giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Bao nhiêu tăng sĩ đã bị bắt trong cả Nước kể từ biến cố ngày 8.5?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 900. Tuyệt đại số đã được thả.

Ô. GUNEWARDENE: Còn bao nhiêu còn ở trong tù?

NHÂN CHỨNG: Chỉ còn 8 Thầy. Tin tức này báo cho đăng tải. Không quá 15.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có biết là Chính phủ nói rằng còn có 300 còn trong tù.

NHÂN CHỨNG: Ngài đang chỉ nói về số các tăng sĩ chứ? Nếu thế, chỉ còn 15.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có mấy người từ chùa này?

NHÂN CHỨNG: 1

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tên Thầy đó là gì?

NHÂN CHỨNG: Thích Quảng Liên.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có thể tiếp xúc với Thầy ấy không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết rằng Thấy ấy còn trong tù ở Sài Gòn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có thể gặp Thầy ấy nếu Quý Thầy muốn?

NHÂN CHỨNG: Thưa, không thể được.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có đòi Chính phủ phóng thích Thầy ấy không?

NHÂN CHỨNG: Thưa có, nhưng sự vụ chưa đúc kết xong. Tôi tin rằng cũng sắp rồi.

Ô. GUNEWARDENE: Bao nhiêu Phật tử không phải là tăng sĩ đã bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Con số đăng trên báo của Chính phủ chỉ có 20. Thực sự chúng tôi không rõ.

Ô. GUNEWARDENE: Cả 3 thầy ở chùa này vào ngày 21.8?

NHÂN CHỨNG: Chỉ 1 trong 3 chúng tôi ở đây. Chúng tôi đang làm lễ cầu siêu ở một nơi khác.

Ô. GUNEWARDENE: Chuyện gì xảy ra vào ngày 21.8 trong chùa này?

NHÂN CHỨNG: Ngày hôm đó Quân đội xông vào chùa và bắt chúng tôi đi. Chúng tôi được thả ra 2 ngày sau.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy luôn luôn cộng tác với Chính phủ. Quý Thầy không phải là những người thích chống trả hay bất phục tùng Chính phủ.

NHÂN CHỨNG: Đúng vậy.

Ô. GUNEWARDENE: Thế thì Quý Thầy hiểu tại sao Quân đội lại xông vào chùa như thế chứ?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết tại sao. Không ai giải thích cho chúng tôi biết.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy không sợ bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Ai lại thích bị bắt chớ? Nhưng tôi không sợ.

Ô. GUNEWARDENE: Có chùa nào khác cũng bị lục soát như thế không?

NHÂN CHỨNG: Chùa Xá Lợi, Ấn Quang, Vạn Thọ, Giác Nguyên, Tuyền Long, Giác Sanh và Phật Bửu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tất cả các chùa này đều ở Sài Gòn?

NHÂN CHỨNG: Vâng.

NHÂN CHỨNG: Bảy chùa này đã bị khám xét ở chừng mực nào đó, không phải tất cả với mức độ nghiêm trọng như nhau.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chùa nào bị hư hại nhiều nhất?

NHÂN CHỨNG: Thưa Chùa Xá Lợi.

Ô. GUNEWARDENE: Ngôi chùa lớn nhất ở Sài Gòn có phải là Chùa Xá Lợi?

NHÂN CHỨNG: Vâng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi cảm ơn Quý Thầy đã dành cho chúng tôi thời gian quý báu và đã cung cấp cho chúng tôi những thông tin, và chúng tôi cảm ơn sự tiếp đãi ân cần của Quý Thầy dành cho chúng tôi. Chúng tôi đã công bố rằng bất kỳ người muốn khiếu nại nào cũng có thể gặp chúng tôi và cũng có thể gởi đơn khiếu nại. Chúng tôi đang ở tại khách sạn Majestic. Nếu có bất kỳ ý kiến nào khác mà Quý Thầy muốn trình bày thêm, chúng tôi sẽ rất vui mừng lắng nghe.

NHÂN CHỨNG: Phái bộ sẽ có mặt ở đây bao lâu?

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong khoảng một tuần. Không phải chỉ có các tăng sĩ mới có quyền khiếu nại mà bất kỳ cá nhân nào mà quyền lợi bị vi phạm thì đều có quyền đó. Tất cả sẽ được giữ bí mật và không ai được phép biết, ngoại trừ Phái bộ.

106. NHÂN CHỨNG Số 19, 20 và 21

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chùa này có lâu chưa?

MỘT NHÂN CHỨNG: 12 năm.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu ni cô đang ở đây?

NHÂN CHỨNG: Không có ni cô nào.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu nhà sư?

NHÂN CHỨNG: Chùa này là một trường giảng dạy giáo lý Phật giáo và trong niên khóa nhà trường thì có khoảng 60 tu sĩ. Các trường học bây giờ thì đóng cửa, do đó, chỉ có 10 người chúng tôi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tên của tông phái là gì mà ngôi chùa này trực thuộc?

NHÂN CHỨNG: Hội Tăng Già Toàn Quốc.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Hội có bao nhiêu tín đồ?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 3.000 trong Sài Gòn. Toàn thể hhoảng 3.000 ở Sài Gòn. Toàn Nước khoảng một triệu người.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Phật tử thuộc tông phái này có tham gia các cuộc biểu tình tôn giáo không?

NHÂN CHỨNG: Không ai tham gia.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có ai thuộc chùa này đã tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Đã chùa này Chính phủ hoặc Quân đội có quấy nhiễu không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chính phủ có cáo buộc bạn hoặc bất kỳ người nào thuộc chùa vì đã có bất kỳ hoạt động đáng tiếc nào không?

NHÂN CHỨNG: Không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Xin Thầy vui lòng cho chúng tôi biết, theo niềm tin của Thầy, nghĩa vụ của con trai và con gái với cha mẹ là gì?

NHÂN CHỨNG: Tôn trọng cha mẹ, thương yêu cha mẹ, chăm sóc cha mẹ khi các Ngài bệnh tật và làm sao cho cha mẹ được vui lòng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nếu một trong những người con trai hay con gái không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, điều này bị coi là có tội?

NHÂN CHỨNG: Nếu con trai không hoàn thành nhiệm vụ hiếu thảo của mình, anh ta bị coi là một người con đáng trách.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bất kỳ sự trừng phạt nào không?

NHÂN CHỨNG: Không, không có hình phạt cố định nào – không có hình phạt thể lý – nhưng nếu hành động bất hiếu này vượt qua một giới hạn nhất định nào đó, cha mẹ họ không màng nghĩ đến nữa.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ từ con?

NHÂN CHỨNG: Nếu nó vượt quá giới hạn, họ từ, nhưng họ vẫn cố gắng làm hòa.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các mối quan hệ của ngôi chùa này với Chính phủ Pháp thì như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Chùa này chỉ mới có 12 năm, nghĩa là chùa chỉ mới bắt đầu trong thời kỳ Pháp. Nó đã được xây dựng thời ấy, do đó không có nhiều sinh hoạt ở đây.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quan hệ với Chính phủ hiện nay thì ra sao?

NHÂN CHỨNG: Quan hệ với Chính phủ là tốt. Chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ của Chính phủ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có ai bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong những vụ đụng độ gần đây với Chính phủ?

NHÂN CHỨNG: Tất cả chúng ta đã bị bắt giữ, khoảng 10 người chúng tôi. Nhưng chúng tôi đã được thả sau khi một cuộc điều tra ngắn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ hỏi gì?

NHÂN CHỨNG: Những câu hỏi như “Các ông có thiện cảm với nhưng người biểu tình hay thiện cảm với Chính phủ?”

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ hỏi gì?

NHÂN CHỨNG: Những câu hỏi như “Anh có cảm tình với những người biểu tình hay Anh có thiện cảm với Chính phủ?”

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy trả lời như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Tôi trả lời: chúng tôi không nhúng tay vào vụ này – Đó là những người ngoài.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Khi Thầy được hỏi liệu Thầy đã có thiện cảm với những người biểu tình, câu trả lời của Thầy là gì? Và khi Thầy được hỏi về mối quan hệ của Thầy với Chính phủ, Thầy trả lời như thế nào?

NHÂN CHỨNG: Câu trả lời của chúng tôi cho câu hỏi đầu tiên là chúng tôi đã không làm bất cứ điều gì; chúng tôi không có nhúng tay vào. Câu trả lời của chúng tôi cho câu hỏi thứ 2 là chúng tôi có quan hệ tốt với Chính phủ và chúng tôi có ý định giữ được mối quan hệ tốt như vậy.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bất ngăn trở nào trong chuyện cử hành các lễ Phật giáo hay bất kỳ áp lực lên Quý Thầy trong lãnh vực này không?

NHÂN CHỨNG: Không có trở ngại hoặc áp lực dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi hoàn toàn tự do. Đôi khi có những sự hiểu lầm và có một số nghi ngờ nổi lên, nhưng không dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi là người không thiên vị và đại diện cho LHQ, đến đây để tìm sự thật. Thầy có bất kỳ lo sợ khi Thầy nói chuyện với chúng tôi không?

NHÂN CHỨNG: Sau những chuyện xảy ra vừa qua và tình trạng như hiện nay, chúng tôi cảm thấy rất buồn cho tình hình bây giờ nhưng cũng rất vui thấy LHQ đã đến. Chúng tôi nói với Quý Ngài tất cả những suy nghĩ của chúng tôi mà không có sợ hãi gì. Nếu có bất kỳ chuyện Chính phủ áp bức Phật giáo, chúng tôi sẽ không ngần ngại nói với Quý Ngài.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thế có bất kỳ chuyện áp bức nào không?

NHÂN CHỨNG: Nếu có, chúng tôi làm sao có mặt ở đây. Nếu những nguyện vọng của chúng tôi không được đáp ứng, thì chúng tôi không coi đó là những áp bức. Khi chúng tôi xin phép được nới rộng cơ sở sinh hoạt nhà chùa mà không được, chúng tôi không coi đó là chuyện đàn áp.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nguyện vọng của Cộng đồng Phật giáo là gì?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi đang cố gắng thảo luận với Chính phủ và cố gắng tạo quan hệ tốt với Chính phủ bởi vì đã có một số hiểu lầm. Nhưng khi chúng tôi đưa ra những nguyện vọng này, báo chí nước ngoài đã thay đổi ý chỉ của chúng tôi và bóp méo chúng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nguyện vọng của Thầy là gì?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ hỏi cho tự do thờ phượng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Co có sự tự do tôn giáo hoàn toàn không?

NHÂN CHỨNG: Vâng, có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong mọi lễ lạc?

NHÂN CHỨNG: Chính phủ đã thông báo qua báo chí rằng chúng tôi sẽ có tất cả các quyền tự do hành đạo như chúng tôi muốn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quyền tự do hành đạo đó từ trước đến giờ có được thực hiện không? Và Quý Thầy cũng như các tín đồ có được sử dụng những quyền này từ khi Chính phủ chuẩn nhận không?

NHÂN CHỨNG: Vâng, có, nhưng suốt trong những vụ đụng độ và những rắc rối do các sinh viên gây ra, đã sinh ra một số nghi ngờ và một số vụ dt.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có những nguyện vọng nào đã bị từ chối?

NHÂN CHỨNG: Không nguyện vọng nào bị từ chối.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi chưa thấy bất kỳ cuộc biểu tình nào kể từ khi chúng tôi ở đây, nhưng trước khi chúng tôi đến đây đã có những cuộc biểu tình bao gồm cả những vụ tự thiêu. Như thế có nghĩa là các Phật tử đã thỏa mãn với những điều kiện (trong Thông cáo chung) hay còn có những lý do khác làm cho không có cuộc biểu tình nào?

NHÂN CHỨNG: Họ đã thỏa mãn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có biết bất kỳ người tự thiêu nào không?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có bao nhiêu?

NHÂN CHỨNG: Trong miền Nam Việt Nam, tôi chỉ biết Thích Quảng Đức ở Sài Gòn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Còn những Thầy khác có biết bất kỳ những người tự thiêu khác không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết trường hợp này. Tại Huế và các khu vực khác, chúng tôi không biết về bất kỳ ai đã tự thiêu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tôi muốn biết kỳ ai trong các Thầy quen biết thân tình với người tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết Hòa thượng Thích Quảng Đức.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy, với tư cách là những người lãnh đạo, và là Thầy của các tín đồ, Quý Thầy có tán thành hành vi tự thiêu không?

NHÂN CHỨNG: Đạo Phật không cho phép tự thiêu. Những hành vi tự thiêu này là những hành vi cá nhân của mỗi người.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong lễ Quốc khánh chúng tôi không thấy bất kỳ tu sĩ Phật giáo trong khu hành lễ, nhưng chúng tôi đã nhìn thấy nhiều linh mục Công giáo. Theo Quý Thầy, tại sao lại có sự vắng mặt của các tăng sĩ Phật giáo như thế?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi cũng được mời tham dự lễ Quốc Khánh, nhưng thể theo giáo lý nhà Phật, chúng tôi không muốn gần súng đạn, binh lính vì vậy chúng tôi xin kiếu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Từ lúc có trí khôn cho tới bây giờ, Quý Thầy có biết các tỷ lệ Phật tử đã cải đạo hay họ có bỏ đạo Phật mà theo Ky tô giáo không?

NHÂN CHỨNG: Như Quý Ngài đã biết, có rất nhiều tông phái Phật giáo ở Đất Nước này. Về phần tông phái chúng tôi, chúng tôi không biết bao nhiêu tín đồ đã cải đạo. Trong một số tông phái nhỏ hơn, có lẽ có một số.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có thể cho chúng tôi biết tỷ lệ Phật tử trong các tông phái khác cao hơn dưới thời Chính phủ Pháp hay dưới Chính phủ kế tiếp?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong những tông phái Phật giáo khác, những Phật tử bỏ đạo Phật theo đạo Công giáo nhờ các linh mục thừa sai hay có những phương pháp khác được sử dụng, chẳng hạn như áp lực hay ban những đặc quyền cho họ, để thuyết phục họ bỏ đạo?

NHÂN CHỨNG: Một lần nữa, chúng tôi không biết.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có sử dụng cờ tôn giáo?

NHÂN CHỨNG: Có.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có thể sử dụng chúng chỉ trong chùa mà thôi, hay cả ở bên ngoài nữa?

NHÂN CHỨNG: Trước đây người ta xử dụng cờ tràn lan, khắp mọi nơi. Bây giờ Chính phủ đã thay đổi nghị định này và giới hạn việc sử dụng cờ Phật giáo: Chỉ treo cờ trong chùa và các cơ ngơi của chùa, không phải vì Chính phủ đã chống lại việc sử dụng cờ Phật giáo, nhưng là để bảo toàn giá trị của cờ. Nếu người ta cứ treo cờ tràn lan khắp mọi nơi, rồi thì cờ sẽ mất đi giá trị của nó.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi biết về một số Phật tử yêu cầu đòi treo cờ khắp mọi nơi.

NHÂN CHỨNG: Đã có những yêu cầu đòi treo cờ bất cứ nơi nào, nhưng Chính phủ nói rằng giá trị của lá cờ sẽ được bảo tồn nhờ chuyện chỉ treo nó trong các buổi lễ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có đồng ý với điều này không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận về điều đó – rằng cờ chỉ được phép treo trong các cơ sở chùa chiền và cũng trên cổng tam quan. Chúng tôi rất thỏa mãn với sự thoả thuận này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Truyền thống treo cờ đã lâu chưa?

NHÂN CHỨNG: Từ năm 1951, sau Hội nghị Colombo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý thầy thấy cờ nào quan trọng hơn và đáng kính hơn, cờ tôn giáo hay cờ Quốc gia?

NHÂN CHỨNG: Là tu sĩ Phật giáo, tất nhiên, mặc dù cờ Quốc gia rất quan trọng, nó có vẫn không quan trọng bằng cờ Phật giáo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nhưng Thầy cũng tôn trọng cờ Quốc gia của Quý Thầy như một lá cờ Quốc gia?

NHÂN CHỨNG: Có chứ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có cho phép treo cờ Quốc gia được treo trong chùa?

NHÂN CHỨNG: Trước khi cờ Quốc gia được treo khắp mọi nơi, nhưng kể từ khi có Thông cáo chung, cờ Quốc gia chỉ được treo bên ngoài cơ ngơi chùa và không còn được treo bên trong chùa.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Sáng nay lúc 9g30 trước một nhà thờ Công giáo một thầy tăng đã tự thiêu. Quý Thầy có nghĩ điều này sẽ xảy ra? Các thầy co có một giải thích khả dĩ cho chuyện tự thiêu này không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết chuyện này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy co có một giải thích khả dĩ cho vụ tự thiêu này không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không thể đưa ra bất cứ giải thích nào bởi vì ngay bây giờ các tông phái Phật giáo và Chính phủ đang nỗ lực tìm kiếm một sự sống chung hòa bình, do đó chúng tôi không thể giải thích về vụ tự thiêu này.

TRƯỞNG PHÁI BỘ (hỏi nhân chứng khác): Phản ứng của Thầy thế nào về vụ này khi Thầy nghe được?

NHÂN CHỨNG KHÁC: Tôi không thể giải thích gì được.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tại sao?

NHÂN CHỨNG: Bởi vì tôi không biết vụ tự thiêu có hay không.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có lời giải thích nào cho những vụ tự thiêu trước đây?

NHÂN CHỨNG: Không, tôi không có

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Nhân chứng thứ ba có thể giải thích điều này được không?

NHÂN CHỨNG: Không, tôi đã không ở trong chùa từ hồi đó đến giờ vì vậy tôi chỉ nghe nói.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy nghe bằng cách nào?

NHÂN CHỨNG: Thì người ta nói với tôi.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Khi chúng tôi đến thăm chùa Xá Lợi, chúng tôi chỉ thấy hay 4 tu sĩ cấp bậc thấp; và họ dường như rất sợ. Tại sao?

MỘT NHÂN CHỨNG: Có lẽ họ không quen thuộc với Quý Ngài. Họ không biết Quý Ngài là ai, nên họ sợ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Họ sợ gì?

NHÂN CHỨNG: Vì Quý Ngài là một nhóm khá lớn và thuộc về một tổ chức lớn, họ có thể sợ Quý Ngài.

Ô. CORRÊRA DA COSTA: Các trường học bây giờ đang bị đóng cửa. Tại sao?

MỘT NHÂN CHỨNG: Bởi vì trong những ngày lễ, chúng tôi đang đóng cửa trong 2 hoặc 3 tháng.

Ô. VOLIO: Có bao nhiêu ngày lễ, Quý Thầy, như Phật tử, ăn mừng?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi cử hành 4 lễ lớn: Ngày Phật Giáng sinh; Ngày Phật Xuất gia, mồng 8.2; Ngày Phật Thành đạo; và Ngày Phật Nhập Niết bàn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có phải tất cả các ngày lễ này được Chính phủ công nhận?

MỘT NHÂN CHỨNG: Không, chỉ có một lễ. Ngày lễ quan trọng nhất được Chính phủ cứu xét và công nhận như một ngày nghỉ công cộng. Đó là Ngày Phật Đản.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Và lễ kia?

NHÂN CHỨNG: Vâng, một lễ khác được Chính phủ công nhận, đó là ngày rằm Tháng Bảy. 2 ngày còn lại là chuyện tùy nghi của các Phật tử.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các tín đồ Phật giáo không cần Chính phủ công nhận?

NHÂN CHỨNG: Thưa không.

Ô. VOLIO: Quý Thầy có hiểu tại sao Chính phủ đã ra chỉ thị cho cả nước về việc đặt cờ Quốc gia ở một vị trí cao hơn?

NHÂN CHỨNG: Nguyên nhân là do Chính phủ thấy rằng có quá nhiều cờ tôn giáo hơn là cờ Quốc gia. Do đó, Chính phủ muốn treo cờ Quốc gia nhiều như cờ tôn giáo. Trước đây cờ tôn giáo nhiều hơn hơn cờ Quốc gia.

Ô. AMOR: Chính phủ có giúp chùa này về mặt tài chánh?

NHÂN CHỨNG: Thưa có.

Ô. AMOR: Giúp đỡ hằng tháng hay chỉ một lần hoặc 2 lần trong một năm?

NHÂN CHỨNG: Khi chúng tôi cần, Chính phủ cấp một món trợ cấp nhỏ cho chùa khi cần xây cất chùa hay tu sửa.

Ô. AMOR: Khoảng bao nhiêu lần kể từ khi có ngôi chùa này, các Phật tử nhận được sự giúp đỡ không?

NHÂN CHỨNG: Trong quá khứ, chỉ có một lần. Nhưng Chính phủ đã giúp đỡ bằng cách này: Chính phủ cho phép nhà chùa tổ chức bán vé số dưới tên của nhà chùa.

Ô. AMOR: Những ngôi chùa khác cũng làm như vậy?

 

NHÂN CHỨNG: Nếu những chùa khác cần tiền và muốn phát hành vé số cho một mục đích cụ thể, họ có thể xin phép Chính phủ và và Chính phủ sẽ cho phép.

Ô. AMOR: Chùa này có tiếp xúc với người ngoại quốc đến thăm và đôi khi có lẽ họ cũng trợ giúp vật chất không?

NHÂN CHỨNG: Không.

Ô. AMOR: Nói chung, những vụ tự thiêu mang nghĩa gì trong bối cảnh Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Không có lời giải thích trong bối cảnh này. Chuyện tự thiêu được coi như là một sự hy sinh cá nhân cho sự nghiệp mà họ đang theo đuổi.

Ô. CORRÊA DA COSTA: Chuyện tự thiêu có phải là một truyền thống lâu đời hay chỉ một diễn biến mới đây?

MỘT NHÂN CHỨNG: Nó không phải là một truyền thống.

Ô. AMOR: Trước khi Việt Nam độc lập, co có những trường hợp Phật tử tự thiêu vì bất cứ lý do nào không?

MỘT NHÂN CHỨNG: Không bao giờ.

Ô. KOIRALA: Thầy ở đây là thành viên của Ủy ban liên bộ?

MỘT NHÂN CHỨNG: Vâng, tất cả chúng tôi là thành viên.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Các thầy có phải là thành viên của phía Phật giáo thuộc nhóm đàm phán?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi là thành viên của Ủy ban 7 người được thành lập sau này. Chúng tôi không phải là thành viên của Ủy ban 5 người.

Ô. KOIRALA: Chùa Xá Lợi một thành viên của tông phái này?

MỘT NHÂN CHỨNG: Chúng tôi là thành viên của cùng một tổ chức lớn, nhưng chúng tôi có giáo lý khác nhau. Chúng tôi khác nhau ở vài khía cạnh nào đó.

Ô. GUNEWARDENE: Uỷ Ban 7 người được bổ nhiệm khi nào?

MỘT NHÂN CHỨNG: Ngày 24.8.

Ô. GUNEWARDENE: 3 thành viên là từ chùa này. Còn 4 thành viên kia?

NHÂN CHỨNG: Họ cùng chung một Tổng hội, nhưng ở các chùa khác nhau. Tên của của các vị đó là: Thích Từ Thông, Thích Thiện Giác, Thích Thiện Hằng và Thích Thiện Đạo. trong số này là từ chùa này; thầy thứ tư là từ chùa khác ở tỉnh Ba Xuyên.

Ô. GUNEWARDENE: Ai bổ nhiệm Ủy ban này?

NHÂN CHỨNG: Thích Thiện Hoa đã được Thích Tịnh Khiết giao cho quyền bổ nhiệm.

Ô. GUNEWARDENE: Ai đặt tên là Phái đoàn Phật giáo này?

NHÂN CHỨNG: Thích Tịnh Khiết.

Ô. GUNEWARDENE: Với mục đích gì?

NHÂN CHỨNG: Để đàm phán với Chính phủ.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Để trình bày các nguyện vọng của người Phật tử?

NHÂN CHỨNG: Thưa vâng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Những nguyện vọng này là gì?

NHÂN CHỨNG: Họ đã đạt được một Thông cáo chung có chữ ký của cả 2 bên. Chúng tôi sẽ cung cấp cho Quý Ngài một bản sao của Thông cáo chung này.

Ô. GUNEWARDENE: Thông cáo chung có đề cập chuyện các nhà sư ở trong tù?

NHÂN CHỨNG: Có. Có một nguyện vọng thả những người vẫn còn đang ở tù. Tôi xin tóm tắt nguyện vọng đó như sau: nguyện vọng đầu tiên là việc trả tự do cho những người bị bắt; nguyện vọng thứ 2 là được tự do hành đạo; nguyện vọng thứ 3 là các tôn giáo được chung sống hòa bình. Tôi cũng sẽ cung cấp cho Quý Ngài một bản sao tờ điện tín của Ủy ban Liên minh cho Phật giáo Nguyên thủy gởi cho Tổng thư ký LHQ ở New York.*

*Phái bộ không nhận được lá thư này.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có chấp nhận Đại lão Hoà thượng (Tịnh Khiết) là Tăng thống không?

NHÂN CHỨNG: Thưa có.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu chùa ở Sài Gòn?

NHÂN CHỨNG: Hơn 100 tại Sài Gòn và các vùng phụ cận.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy quy y lâu chưa?

NHÂN CHỨNG: Kể từ khi tôi được 12 tuổi.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy tụ trì trong chùa này bao nhiêu năm?

NHÂN CHỨNG: 4 hoặc 5 năm.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy bao nhiêu tuổi?

NHÂN CHỨNG: 53.

Ô. GUNEWARDENE: Quê Thầy ở đâu?

NHÂN CHỨNG: Tỉnh Ba Xuyên.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có bao giờ nghe về ý niệm Dharmadan và Jivitdan, có nghĩa là ý niệm hiến thân cho sự nghiệp không?

NHÂN CHỨNG: Tôi chỉ biết rằng các tăng sĩ sống một đời hi sinh.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có đọc tập truyện kể Jakata, truyện đời Đức Phật.

NHÂN CHỨNG: Dĩ nhiên, có.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có biết một truyện nào trong tập truyện trên kể chuyện hĐức Phật hy sinh đời Ngài vì một sự nghiệp nào đó không?

NHÂN CHỨNG: Tôi chưa từng nghe truyện nào như thế về đời Đức Phật.

Ô. GUNEWARDENE: Chính tôi cũng là Phật tử. Thầy vẫn đinh ninh rằng chỉ có 4 lễ Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Vâng, chỉ có 4 đại lễ.

Ô. GUNEWARDENE: Mỗi ngày rằm cũng là ngày lễ không?

NHÂN CHỨNG: Đúng vậy, nhưng những ngày rằm không phải là ngày đại lễ.

Ô. GUNEWARDENE: Như thế có thêm 12 ngày lễ.

NHÂN CHỨNG: Chuyện này cũng còn tùy thuộc sự thực hành đạo của từng tông phái khác nhau trong những khác nhau.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có nghĩ là ngày rằm là ngày lễ?

NHÂN CHỨNG: Cũng là ngày thường thôi.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có làm chuyện xổ số để gây quỹ không?

NHÂN CHỨNG: Tài chính của chùa sẽ yếu hơn nếu chỉ trông cậy vào sự tài trợ của Chính phủ.

Ô. GUNEWARDENE: Nếu Quý Thầy cần sự cho phép, như thế có phải nhà chùa còn tùy vào sự cứu xét của Chính phủ trong những trường hợp đặc biệt? Có phải vậy không?

NHÂN CHỨNG. Vâng, đúng thế.

Ô. GUNEWARDENE: Chùa có bị từ chối cho phép bao giờ không?

NHÂN CHỨNG: Mỗi khi chúng tôi xin phép, thì đều được.

Ô. GUNEWARDENE: Có bao nhiêu tín đồ trong Nước này?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 80 %, nhưng con số chắc chắn chưa bao giờ được khẳng định chính xác.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có coi Nước này là một Nước Phật giáo?

NHÂN CHỨNG: Không, Nước này không thể gọi là một Nước Phật giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy gọi Nước này là Nước gì?

NHÂN CHỨNG: Bởi vì con số chỉ là số ước chừng, người ta không thể gọi nước này là một Nước Phật giáo hay Nước Công giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Bao nhiêu tăng sĩ đã bị bắt trong cả Nước kể từ biến cố ngày 8.5?

NHÂN CHỨNG: Khoảng 900. Tuyệt đại số đã được thả.

Ô. GUNEWARDENE: Còn bao nhiêu còn ở trong tù?

NHÂN CHỨNG: Chỉ còn 8 Thầy. Tin tức này báo cho đăng tải. Không quá 15.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có biết là Chính phủ nói rằng còn có 300 còn trong tù.

NHÂN CHỨNG: Ngài đang chỉ nói về số các tăng sĩ chứ? Nếu thế, chỉ còn 15.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có mấy người từ chùa này?

NHÂN CHỨNG: 1.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tên Thầy đó là gì?

NHÂN CHỨNG: Thích Quảng Liên.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có thể tiếp xúc với Thầy ấy không?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi chỉ biết rằng Thấy ấy còn trong tù ở Sài Gòn.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy có thể gặp Thầy ấy nếu Quý Thầy muốn?

NHÂN CHỨNG: Thưa, không thể được.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy có đòi Chính phủ phóng thích Thầy ấy không?

NHÂN CHỨNG: Thưa có, nhưng sự vụ chưa đúc kết xong. Tôi tin rằng cũng sắp rồi.

Ô. GUNEWARDENE: Bao nhiêu Phật tử không phải là tăng sĩ đã bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Con số đăng trên báo của Chính phủ chỉ có 20. Thực sự chúng tôi không rõ.

Ô. GUNEWARDENE: Cả 3 thầy ở chùa này vào ngày 21.8?

NHÂN CHỨNG: Chỉ 1 trong 3 chúng tôi ở đây. Chúng tôi đang làm lễ cầu siêu ở một nơi khác.

Ô. GUNEWARDENE: Chuyện gì xảy ra vào ngày 21.8 trong chùa này?

NHÂN CHỨNG: Ngày hôm đó Quân đội xông vào chùa và bắt chúng tôi đi. Chúng tôi được thả ra 2 ngày sau.

 

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy luôn luôn cộng tác với Chính phủ. Quý Thầy không phải là những người thích chống trả hay bất phục tùng Chính phủ.

NHÂN CHỨNG: Đúng vậy.

Ô. GUNEWARDENE: Thế thì Quý Thầy hiểu tại sao Quân đội lại xông vào chùa như thế chứ?

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi không biết tại sao. Không ai giải thích cho chúng tôi biết.

Ô. GUNEWARDENE: Quý Thầy không sợ bị bắt?

NHÂN CHỨNG: Ai lại thích bị bắt chớ? Nhưng tôi không sợ.

Ô. GUNEWARDENE: Có chùa nào khác cũng bị lục soát như thế không?

NHÂN CHỨNG: Chùa Xá Lợi, Ấn Quang, Vạn Thọ, Giác Nguyên, Tuyền Long, Giác Sanh và Phật Bửu.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Tất cả các chùa này đều ở Sài Gòn?

NHÂN CHỨNG: Vâng.

NHÂN CHỨNG: Bảy chùa này đã bị khám xét ở chừng mực nào đó, không phải tất cả với mức độ nghiêm trọng như nhau.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chùa nào bị hư hại nhiều nhất?

NHÂN CHỨNG: Thưa Chùa Xá Lợi.

Ô. GUNEWARDENE: Ngôi chùa lớn nhất ở Sài Gòn có phải là Chùa Xá Lợi?

NHÂN CHỨNG: Vâng.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi cảm ơn Quý Thầy đã dành cho chúng tôi thời gian quý báu và đã cung cấp cho chúng tôi những thông tin, và chúng tôi cảm ơn sự tiếp đãi ân cần của Quý Thầy dành cho chúng tôi. Chúng tôi đã công bố rằng bất kỳ người muốn khiếu nại nào cũng có thể gặp chúng tôi và cũng có thể gởi đơn khiếu nại. Chúng tôi đang ở tại khách sạn Majestic. Nếu có bất kỳ ý kiến nào khác mà Quý Thầy muốn trình bày thêm, chúng tôi sẽ rất vui mừng lắng nghe.

NHÂN CHỨNG: Phái bộ sẽ có mặt ở đây bao lâu?

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Trong khoảng một tuần. Không phải chỉ có các tăng sĩ mới có quyền khiếu nại mà bất kỳ cá nhân nào mà quyền lợi bị vi phạm thì đều có quyền đó. Tất cả sẽ được giữ bí mật và không ai được phép biết, ngoại trừ Phái bộ.

107. NHÂN CHỨNG Số 22 và 23

 

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi rất biết ơn Quý Thầy tiếp đón chúng tôi ở đây.

NHÂN CHỨNG: Chúng tôi rất vui khi được đón tiếp Quý Ngài nhân danh Tổng hội Phật giáo và nhân danh tôi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Có một số điều mà chúng tôi muốn biết, với sự cho phép của Quý Thầy.

NHÂN CHỨNG: Quý Ngài có thể hỏi bất cứ điều gì. Tôi sẽ rất vui lòng trả lởi.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Quý Thầy nghĩ thế nào về những vụ tự thiêu mới đây?

NHÂN CHỨNG: Có thể có những trường hợp tự thiêu khác. Tôi không biết động lực thúc đẩy những người này tự thiêu như thế. Phần tôi, tôi yêu cầu được tự thiêu bởi vì tôi muốn cống hiến bản thân mình cho sự nghiệp của Phật giáo và muốn tử đạo. Tôi đã xin phép, nhưng tôi không được phép làm như vậy. Sau vụ tự thiêu của Thích Quảng Đức tại Sài Gòn, tôi ở quanh quanh đây, nhưng tôi đã không nhìn thấy bất kỳ vụ tự thiêu nào khác.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Thầy có biết về vụ tự thiêu nào mới đây nhất?

NHÂN CHỨNG: Tôi sống đóng kín ở đây. Tôi đã không nghe nói gì về vụ đó.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi không muốn làm Quý Thầy mất nhiều thời gian và làm phiền Thầy.

NHÂN CHỨNG: Quý Ngài có thể hỏi các nhân chứng khác.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Liệu Cộng đồng Phật giáo tại Việt-Nam hoàn toàn hài lòng về quyền tôn giáo của họ? Co có sự xử tệ với Phật giáo không?

NHÂN CHỨNG KHÁC: Quý Ngài có thể tự xem thấy những gì đã xảy ra ở Đất Nước này từ khi Quý Ngài đến. Quý Ngài sẽ tự tìm ra những sự thật, như chuyện liệu có bất kỳ sự hạn chế trong sự thực thi những quyền lợi chính đáng. Nếu tôi nói với Quý Ngài điều gì đó, có thể Quý Ngài sẽ không đồng ý, nhưng nếu Quý Ngài đi hỏi khắp nơi, Quý Ngài sẽ không bao giờ hỏi cho hết được, và những câu trả lời sẽ khác nhau tuỳ nơi. Tôi thì sống biệt lập ở đây và không biết Quý Ngài đã thấy và đã nghe gì. Câu trả lời của tôi có thể không ăn khớp với những câu trả lời Quý Ngài đã từng nghe ở những nơi khác.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy ở đâu vào ngày 8.5?

NHÂN CHỨNG: Tôi ở Huế.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy đã tham gia trong buổi lễ đó?

NHÂN CHỨNG: Vâng, đó là một buổi lễ lớn, và theo sau đó là có chuyện rắc rối vì chuyện treo cờ. Ngay cả ở Huế và Sài Gòn vấn đề này vẫn chưa được giải quyết.

Ô. GUNEWARDENE: Trong năm 1957, Chính phủ yêu cầu các Phật tử không được mừng Lễ Phật đản. Có đúng thế không? Thầy có nhớ như thế không?

NHÂN CHỨNG: Không, lúc đó còn tự do hành lễ. Chỉ sau ngày 8.5 năm nay mới có những vụ xô xát.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có đồng ý với cách của Chính phủ cư xử chuyện treo cờ ngày 8.5 năm nay không?

NHÂN CHỨNG: Không, tôi không hài lòng.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có muốn hạ cờ tôn giáo xuống và đưa cờ Quốc gia lên vị trí của cờ tôn giáo?

NHÂN CHỨNG: Không.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy nghĩ có nên treo cờ tôn giáo bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào?

NHÂN CHỨNG: Nên chứ.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy không thích cờ tôn giáo có kích thước bằng 2/3 cờ Quốc gia?

NHÂN CHỨNG: Không.

Ô. GUNEWARDENE: Trong tất cả các nước khác trên thế giới, người ta treo cờ Phật giáo vào ngày Phật đản. Thầy có biết chuyện này không?

NHÂN CHỨNG: Vâng tôi biết, tôi đã tham dự các buổi lễ này ở các nước khác.

Ô. GUNEWARDENE: Chỉ có một ngày nghỉ lễ Phật giáo Đất Nước này?

NHÂN CHỨNG: Vâng.

Ô. GUNEWARDENE: Đây là một Quốc gia Phật giáo hay một Quốc gia Công Giáo?

NHÂN CHỨNG: Ở đây có 80% theo Phật giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Phật tử có được đối xử như Công giáo trong Đất Nước này không?

NHÂN CHỨNG: Mọi người dân được đối xử như nhau, đó là tất cả những gì chúng tôi có thể mong đợi. Những người Công giáo có nhiều quyền hơn. Tôi muốn có sự bình đẳng giữa người Công giáo và người Phật giáo.

Ô. GUNEWARDENE: Các Phật tử bây giờ không được đối xử bình đẳng hay sao?

NHÂN CHỨNG: Không, đó là lý do tại sao tôi nói như thế.

Ô. GUNEWARDENE: Các tăng sĩ trẻ ​​sẽ không gia nhập Quân đội vì họ đã thề không sát sinh.

NHÂN CHỨNG: Khi họ bị yêu cầu nhập ngũ, một số xin miễn dịch và đã được miễn. Những người khác không được.

Ô. GUNEWARDENE: Nhưng chuyện quân dịch, chẳng lẽ Chính phủ cũng du di?

NHÂN CHỨNG: Có du di. Một số nhà sư đã nhập ngũ; một số đã xin hoãn lại.

Ô. GUNEWARDENE: Thầy có chấp nhận chuyện nhập ngũ?

NHÂN CHỨNG: Không, không bao giờ.

Ô. KHÔNGLAMA: Bởi vì Phật giáo ghê tởm bạo lực?

NHÂN CHỨNG: Vâng, bởi vì chúng tôi chống lại sự sát sinh.

Ô. VOLIO: Tại sao Thầy tin rằng có sự bất bình đẳng?

NHÂN CHỨNG: Kytô giáo và Phật giáo, chiếu theo pháp luật, có cùng quyền lợi như nhau, nhưng trong thực tế, có thể có một số bất bình đẳng. Về mặt tôn giáo, các tín đồ có đặc quyền như nhau, nhưng trong thực tế, họ không được bình đẳng.

Ô. VOLIO: Những bất bình đẳng đó là gì?

NHÂN CHỨNG: Trong một số vấn đề nhất định, Phật tử bị xử tệ, ví dụ, khi họ xin tiền làm quỹ hoặc xin giúp đỡ, người Công giáo được ưu tiên trước.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi sẽ đến thăm các nhà tù. Thầy có thể cho chúng tôi tên những người mà chúng ta nên gặp ở đó được không?

NHÂN CHỨNG: Được. Tôi sẽ cung cấp cho Quý Ngài bây giờ. Quý Ngài cũng phải đến Tổng hội sinh viên và các trường Phật giáo.

TRƯỞNG PHÁI BỘ: Chúng tôi sẽ cố gắng.

NHÂN CHỨNG: Tôi cảm thấy rằng tôi đã cung cấp cho Quý Ngài những câu trả lời đúng đắn. Tôi rất vui được giúp Quý Ngài . Nếu Quý Ngài kiên nhẫn và có khả năng đi đến tất cả các hiệp hội, thì Quý Ngài sẽ tìm ra những câu trả lời cho vấn đề. Quý Ngài cũng có thể liên lạc với những người tục mà hỗ trợ tôn giáo. Họ sẽ giúp Quý Ngài. Tôi không có gì để Quý Ngài nói thêm.

 

 

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close