BTT 2 Mục lục – Biên bản trình tự về những hoạt động của Phái bộ

 

Tài liệu A/5630

Bản Tường Trình của Phái bộ LHQ Đi Tìm Sự Thật tại Nam Việt Nam

(Bản gốc: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây ban nha)

(7. 12. 1963)

MỤC LỤC

 I. Biên bản trình tự về những hoạt động của Phái bộ

Chương

A. NGUỒN GỐC VÀ SỰ THÀNH LẬP PHÁI BỘ (đoạn 1- 6)

B. SỰ CHUẨN BỊ Ở NEW YORK TRƯỚC KHI LÊN ĐƯỜNG VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA SỰ THAM KHẢO (đoạn7 -11)

C. ĐẾN SÀI GÒN (đoạn12 -17)

D. CUỘC HỌP ĐẦU TIÊN VỚI CHÍNH PHỦ VÀ SỰ TRAO ĐỔI NHỮNG QUAN ĐIỂM VỀ CÔNG VIỆC CỦA PHÁI BỘ (đoạn 18 -26)

E. CUỘC HỌP VỚI BỘ TRƯỞNG BỘ NGOẠI GIAO VỀ CÔNG TÁC CỦA PHÁI BỘ (đoạn 27 -36)

F. CHƯƠNG TRÌNH LÀM VIỆC (đoạn 37-48)

H. CÁCH NGHE LỜI KHAI VÀ SỰ XEM XÉT NHỮNG KHIẾU NẠI (đoạn 49 -50)

G. CUỘC HỌP THÊM VỚI BỘ TRƯỜNG BỘ NGOẠI GIAO (đoạn 51-57)

H. CUỘC ĐẢO CHÁNH—SỰ TIẾP XÚC VỚI HỘI ĐỒNG QUÂN NHÂN CÁCH MẠNG (đoạn 58 – 63)

II. Các cáo buộc về vi phạm nhân quyền tại tại VNCH được đưa ra trước Đại hội đồng (64-71)

A. VĂN BẢN BÁO CÁO TỪ CHÍNH PHỦ CỦA 16 QUỐC GIA THÀNH VIÊN TRÌNH LÊN (đoạn 64)

B. CÁC CÁO BUỘC KHÁC ĐƯA RA TRƯỚC ĐẠI HỘI ĐỒNG (đoạn 65)

C. CÁC TIÊU CHUẨN CỦA LHQ ĐỂ TỪ ĐÓ QUY ĐỊNH NHỮNG VI PHẠM NHÂN QUYỀN (đoạn 66 -71)

III. Lập trường của Chính phủ (đoạn 72 -8 5)

A. PHÁT BIỄU VỀ VẤN ĐỀ PHẬT GIÁO VIỆT NAM CỦA TƯỚNG TRẦN TỬ OAI (đoạn 73)

B. CUỘC YẾT KIẾN Ô. NGÔ ĐÌNH DIỆM, TỔNG THỐNG VNCH (đoạn 74 -79)

C.. CUỘC GẶP GỠ Ô. NGÔ ĐÌNH NHU, CỐ VẤN CHÍNH TRỊ CHO TỔNG THỐNG (đoạn 80)D. CUỘC HỌP VỚI Ô. NGUYỄN NGỌC THƠ, PHÓ TỔNG THỐNG VNCH (đoạn 81)

F. CUỘC HỌP VỚI BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ BÙI VĂN LƯƠNG (đoạn 82)

G. CUỘC HỌP VỚI Ô. NGUYỄN ĐÌNH THUẦN, BỘ TRƯỞNG BỘ TỔNG THỐNG (đoạn 83)

H. PHỎNG VẤN TẠI HUẾ VỚI ĐẠI BIỂU CHÍNH PHỦ, TƯỚNG TƯ LỆNH QUÂN ĐOÀN I VÀ CÁC VIÊN CHỨC KHÁC (đoạn 84)

I. BÁO CÁO CỦA TRƯỞNG PHÁI BỘ VỚI BỘ TRƯỞNG BỘ NGOẠI GIAO (đoạn 85)

III. Kiểm tra các nhân chứng và các thư tín mà Phái bộ tiếp nhận (đoạn 86-19

 A. KIỂM TRA CÁC NHÂN NHỨNG (đoạn 86 -148)

B. NHỮNG THƯ TÍN MÀ PHÁI BỘ NHẬN ĐƯỢC (đoạn 149 -171)

C. NHỮNG QUAN SÁT TỔNG QUÁT (đoạn 172 -191)

 

PHỤ LỤC

I: Dự thảo Nghị quyết do Chí Lợi và Costa Rica đệ trình

II: Các điều lệ và chương trình công tác của Phái bộ

III: Bản tuyên bố của Trưởng phái bộ trước khi Phái bộ ra đi

IV: Bản tuyên bố của Trưởng phái bộ khi Phái bộ đến phi trường Sài Gòn

V: Chương trình dự định của cuộc thăm viếng của Phái bộ

VI: Thông cáo do Phái bộ ban hành ngày 26.10.1963

VII: Công hàm ngày 27.10.1963 của Trưởng phái bộ gởi cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao yêu cầu Bộ chuyển danh sách nhân chứng

VIII: Công hàm ngày 27.10.1963 của Trưởng phái bộ gởi cho biểu tình bng yêu cầu bộ chuyển danh sách nhân chứng

IX: Bản ghi nhớ ngày 28.10.1963 của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao gởi cho Phái bộ

X: Cuộc họp được tổ chức vào ngày 28.10.1963 giữa Trưởng phái bộ và Bộ trưởng bộ Ngoại giao

XI: Công hàm ngày 29.10.1963 của Ngoại trưởng VNCH gửi cho Trưởng phái bộ

XII: Tuyên bố của Trưởng phái bộ về chương trình làm việc của Phái bộ

XIII: Bản tuyên bố của Phái bộ vào ngày 3.11.1963

XIV: Thông cáo chung do Uỷ ban Liên Bộ và các thành viên hàng giáo phẩm Phật giáo ban hành ngày 16.6.1963

XV: Dụ Số 10

XVI: Bản thảo thông báo cho Phái bộ, nhân chứng số 41
Tài liệu A / L.425 VÀ ADD.l * Chilê và Costa Rica: dự thảo nghị quyết

 ***

CÁC HÀNH ĐỘNG CỦA ĐẠI HỘI ĐỒNG LHQ

 

I. Biên bản trình tự về những hoạt động của Phái bộ

A. NGUỒN GỐC VÀ SỰ THÀNH LẬP PHÁI BỘ

1.Trong một lá thư đề ngày 4.9.1963, gởi cho Tổng thư ký LHQ, Đại hội đồng của 14 Quốc gia (Afghanistan, Algeria, Cam Bốt, Tích Lan, Guinea, Ấn Độ, Nam Dương, Mông Cổ, Nigeria, Pakistan, Rawanda, Sierra Lione, Somalia, Trinidad và Tobago), sau đó có thêm Mali và Nepal, yêu cầu đưa thêm vào chương trình nghị sự của Đại hội đồng khóa 8 một đề mục bổ sung có tên “Sự vi phạm nhân quyền ở Nam Việt Nam.” Lá thư này (A/5489) được luân chuyển đến từng Quốc gia thành viên của LHQ vào ngày 9.9.1963. Một giác thư mang tính giải thích (A/5489/Add.1) được chuyển tới mọi Quốc gia thành viên của LHQ ngày 13.9.1963.

2. Tổng Ủy viên của Đại hội đồng quyết định đề xướng với Đại hội đồng nên đưa “Sự vi phạm nhân quyền ở Nam Việt Nam” vào nghị sự của nghị trình thứ 18. Tại cuộc họp khoáng đại 20.9.1963, Đại hội đồng đã quyết định đưa đề mục này vào chương trình nghị sự.

3. Trong cuộc họp khoáng đại thứ 123, ngày 7.10.1963, Đại hội đồng đã đưa ra bàn thảo đề mục 77 vào chương trình nghị sự. Sau khi đại biểu của Tích Lan giới thiệu đề mục, Chủ tịch Đại hội đồng phát biểu rằng ông đã nhận được 2 lá thư từ Trưởng phái đoàn đặc biệt của Nam Việt Nam gởi cho LHQ, và đọc lên 2 lá thư trước Đại hội đồng. Một trong 2 lá thư, đề ngày 4.10.1963, chứa đựng lời mời như sau:

“Chính phủ của tôi đã yêu cầu chuyển tiếp, qua Ngài và LHQ, lời mời các đại biểu của các Quốc gia thành viên đến thăm Việt Nam càng sớm càng tốt hầu quý đại biểu có cơ hội tận mắt tận tay tìm ra sự thật liên quan đến những chuyện xảy ra giữa Chính phủ và Cộng đồng Phật giáo Việt Nam.

“Chính phủ VNCH sẽ vô cùng biết ơn nếu Qúy Ngài có thiện ý cắt cử nhân viên của qúy văn phòng để sung vào Phái bộ.” (Cuộc họp khoáng đại thứ 1232, khoản 93.) Đại biểu của Costa Rica bèn đề nghị rằng Đại hội đồng nên chấp nhận lời mời trên để “làm một cuộc khảo sát thật đường hoàng và cẩn thận về những dữ kiện nằm trong tầm.” (tài liệu trên, kh. 95.), và Ngài Trưởng Phái bộ đã chính thức đưa đề nghị này ra trước Đại hội đồng, đề nghị mà đại biểu Costa Rica đưa ra:

“Do đó, tôi chính thức hỏi Đại hội đồng liệu có sự phản đối nào trong việc chấp nhận đề nghị của Chính phủ VNCH, như Costa Rica đã đề nghị, rằng trước khi chúng ta tiếp tục tranh tụng, Chủ tịch Đại hội đồng nên chỉ định một Phái bộ gồm đại biểu của các Quốc gia thành viên đến Nam Việt Nam càng sớm càng tốt để điều tra những sự kiện đã thực sự xảy ra ở đó và trình BTT cho Đại hội đồng, và Đại hội đồng sẽ tiếp tục xem xét vấn đề dưới ánh sáng của BTT.” (tlt., kh. 98)

Tiếp theo lời phát biểu của Chủ tịch, đại biểu của Liên bang Xô viết Nga đã can thiệp với lời đề nghị rằng Đại hội đồng nên gởi một lời yêu cầu đến các thành viên của hội nghị Genève 1954 hầu các thành viên này ủy thác cho Ủy ban Quốc tế Kiểm soát Đình chiến làm công cuộc điều tra này và sau đó sẽ tường trình cho các thành viên UBQTKSĐC, và đến lượt các thành viên này sẽ tường trình cho Đại hội đồng trước khi chấm dứt khóa họp thứ 18. Đại biểu của Anh quốc biểu lộ sự hoài nghi về năng lực của các thành viên UBQTKSĐC trong việc thi hành chuyện này và trong việc chuyển vấn đề này cho UBQTKSĐC. Sau 2 lần can thiệp kể trên của 2 nước, đại biểu của Costa Rica thông báo ông sẽ trình lên một nghị quyết mang tính dự thảo cho vấn đề, và đề nghị hoãn lại cuộc họp. Đề nghị này đạt được 80 phiếu thuận, 0 phiếu chống, và 5 phiếu trắng.

4. Phái bộ Chí Lợi và Costa Rica bèn giới thiệu một dự thảo nghị quyết (A/L.425 và Add.1). Dự thảo nghị quyết này yêu cầu Chủ tịch Đại hội đồng chỉ định một Ủy ban gồm các đại biểu của các Quốc gia thành viên đến Nam Việt Nam để thâu lượm thông tin ở đó. Tại cuộc họp khoáng đại Đại hội đồng lại xem xét đề mục hội nghị 77. Chủ tịch Đại hội đồng tuyên bố rằng bản dự thảo nghị quyết được Chí Lợi và Costa Rica đưa ra trước đây đã bị rút lại, và ông phát biểu như sau:

“Đại hội đồng đã nghe những lời trình bày về sự việc được đưa ra hôm qua. Bởi vì không có một đề nghị chính thức nào nộp cho tôi, liệu cho phép tôi hiểu rằng Đại hội đồng muốn Chủ tịch cứ hành động dựa trên lá thư kể trên đề ngày 4.10? Không có sự phản đối nào, thì tôi sẽ cứ theo đó mà làm.”

Và đã đi đến quyết định.

“Sự tranh luận về đề mục của nghị trình 77 vẫn hiệu lực.” (cuộc họp khoáng đại thứ 1234, kh. 82-84.)

5. Tại cuộc họp khoáng đại thứ 1239 của Đại hội đồng, ngày 11.10.1963, Chủ tịch Đại hội đồng đã trình bầy như sau:

“Thể theo thẩm quyền Đại hội đồng trao cho tôi tại cuộc họp khoáng đại thứ 1234 để hành động dựa trên lá thư đề ngày 4.10.1963 mà Trưởng phái đoàn đặc biệt của VNCH trao, chứa đựng chuyện Chính phủ nước này mời các đại biểu của nhiều Quốc gia thành viên đến thăm Việt Nam trong một tương lai gần, tôi đã chỉ định một Phái bộ bao gồm đại biểu của các Quốc gia thành viên như sau: A Phú Hãn, Ba Tây, Tích Lan, Costa Rica, Dahomey, Ma Rốc và Nepal.

“Chính phủ các Quốc gia này chỉ định những vị sau đây để đại diện cho các Quốc gia mình trong Phái bộ: A Phú Hãn, Ô. Abdul Rahman Pazhwak; Ba Tây, Ô. Sergio Corrêra da Costa; Tích Lan, Ngài Senerat Gunewardene; Costa Rica, Ô. Fernando Volio Jiménez, Dahomey, Ô. Louis Ignacio-Pinto; Ma Rốc, Ô. Ahmed Taibi Benhima; và Nepal, Ô. Matrika Prasad Koirala.

“Trưởng Phái bộ, người được chỉ định là Ô. Pazhwak, A Phú Hãn.

“Mục đích của Phái bộ, như được chỉ ra trong lá thư đề ngày 4.10.1963, là thăm viếng VNCH hầu xác minh những dữ kiện về tình hình của Nước này liên quan tới những sự việc xảy ra giữa Chính phủ VNCH và Cộng đồng Phật giáo Việt Nam.

“Ông Tổng thư ký đã thông báo cho tôi rằng chi phí cho chuyến đi của Phái bộ là 33 600 đô la. Phái bộ phải lên đường càng sớm càng tốt hầu bản tường trình có thể được trình lên cho Đại hội đồng tại khóa họp hiện tại.” (cuộc họp khoáng đại thứ 1239, kh. 170-174.)

6. Tiếp theo sự thành lập Phái bộ bởi Chủ tịch Đại hội đồng, Ông Tổng thư ký chỉ định những thành viên sau đây đi theo Phái bộ:

Thư ký trưởng: John P. Humphrey;

Viên chức báo chí: Valleri J. G. Stavridi;

Phụ tá Thư ký trưởng: Ilham Lutem;

Phụ tá Thư ký trưởng: Alain L. Dangeard (Quản trị và tài chánh).

Phòng thư ký của Ủy ban kinh tế Châu Á và Viễn Đông tại Vọng Các cung cấp một thông dịch viên và một phụ tá; Ông The Pha Thay Vilaihongs, và một thông dịch viên Anh-Pháp, Cô G. Bazinet.

B. SỰ CHUẨN BỊ Ở NEW YORK TRƯỚC KHI LÊN ĐƯỜNG VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA SỰ THAM KHẢO

7. Ủy ban đã có 4 cuộc họp chuẩn bị giữa ngày 14-12.10.1963 trước khi khởi hành từ New York đến Nam Việt Nam. Trong những cuộc họp này Phái bộ đã chấp thuận những quy tắc cho chuyến điều tra và chương trình làm việc (xem phụ lục II), và đồng ý tuyệt đối bầu báo cáo viên là đại diện của Ma rốc, Ô. Ahmed Taibi Benhima. Trong quy tắc thứ 12 của bản quy tắc của chuyến điều tra, Phái bộ đưa những ý kiến sau đây vào những điều khoản tham chiếu, ứng hợp với lời phát biểu được Chủ tịch Đại hội đồng tại cuộc họp khoáng đại thứ 1239, 11.

“Phái bộ là một bộ phận với mục đích đặc biệt (ad hoc) là tìm kiếm sự thực và đã được thành lập với mục đích xác định những sự kiện đã xảy ra trong một tình hình liên quan tới những cáo buộc về vi phạm nhân quyền từ phía Chính phủ VNCH trong những liên hệ của Chính phủ với cộng đoàn Phật giáo của nước này.”

Phái bộ cũng đặt ra các nguyên tắc cơ bản mà Phái bộ sẽ tìm cách tuân thủ trong việc thu thập thông tin, những cuộc điều tra tại chỗ, sự tiếp nhận các kiến ​​nghị, và phiên điều trần của các nhân chứng.

8. Phái bộ đã quyết định, với sự thỏa thuận của Chủ tịch Đại hội đồng, về các quy tắc của chuyến điều tra và về kế hoạch làm việc không nên được công khai. Tuy nhiên, ý nghĩa tổng quát của những quy tắc sẽ được Chủ tịch Đại hội đồng chuyển tải đến Phái đoàn đặc biệt của Việt Nam tại LHQ để bảo đảm rằng Chính phủ VNCH biết rõ những quy tắc đó.

9. Trong số các quy tắc thông qua, có một (quy tắc 21) liên quan đến báo cáo công khai. Các trách nhiệm độc quyền phát hành báo cáo cho báo chí, thay mặt cho Phái bộ, được giao cho Trưởng Phái bộ hay một phát ngôn viên được ông ta chỉ định. Theo quy định này, Trưởng Phái bộ cung cấp cho báo chí, trước khi Phái bộ khởi hành đến Nam Việt Nam, lời tuyên bố chứa trong phụ lục III. Những tuyên bố nhắc lại tính chất của Phái bộ như là một “bộ phận đặc biệt đi tìm sự thật tại chổ”, và nhấn mạnh rằng “Phái bộ luôn vô tư”. Theo quan điểm của một số bản tường trình của báo chí gởi đi từ Sài gòn chỉ ra cho thấy, thì sẽ có những cuộc tự thiêu và các cuộc biểu tình khác khi Phái bộ đến Sài Gòn, Ngài Trưởng Phái bộ, trước khi kết lời tuyên bố, đã kêu gọi mọi phía có liên quan hãy kiềm chế bất kỳ cuộc biểu tình nào, dưới mọi hình thức, khi Phái bộ đến Nam Việt Nam và trong thời kỳ Phái bộ lưu lại trong xứ này. Lời trình bầy cũng biểu lộ niềm hy vọng rằng các phương tiện truyền thông, đặc biệt tại Việt Nam, sẽ hợp tác trong việc truyền đạt lời kêu gọi này giùm cho Phái bộ.

10. Phái bộ sẵn sàng xác nhận rằng lời kêu gọi kể trên đã hoàn toàn được được đăng tải lại trên các báo Việt, Anh và Pháp ngữ, và bằng một cuộc kiểm tra mẫu, Phái bộ thấy rằng lời kêu gọi đã thực sự được đăng tải trên báo chí Việt ngữ.

11. Ngày 21.10, Chính phủ Ma rốc chỉ định Ô. Mohamed Amor đại diện cho Ma rốc trong Phái bộ thay cho Ô. Taibi Benhima. Phái bộ đồng ý rằng Ô. Amor sẽ là báo cáo viên cho Phái bộ.

C. ĐẾN SÀI GÒN

12. Ngày 24.10, 00g30, Phái bộ đến Sài gòn và được Tổng thư ký Bộ Ngoại Giao ông Phạm Đăng Lâm và các nhân viên khác của Bộ chào đón. Các phái viên báo chí địa phương và quốc tế đã có mặt và Trưởng Phái bộ trong một lời trình bầy (xem phụ lục IV), lặp lại ý chính của lời trình bầy trước khi Phái bộ khởi hành, nhắc lại những điều khoản tham chiếu, ý định của Phái bộ về những cuộc điều tra tại chỗ, nghe các chứng từ và tiếp nhận những khiếu nại. Sau khi nhắc lại lời kêu gọi các phe liên hệ hãy kiềm chế những cuộc biểu tình, ông Trưởng Phái bộ nhấn mạnh đến sự chí công vô tư và nói thêm: “Chúng tôi đang đến đây và sẵn sàng lắng nghe sự thật và quyết tâm tường trình các sự thật.”

13. Các thành viên của Phái bộ đến khách sạn Majestic lúc 02g00. Trưởng Phái bộ ngay lập tức triệu tập một cuộc họp để nghiên cứu ​​chương trình dự trù đã được Chính phủ VNCH đề nghị (xem phụ lục V). Đề nghịt là Phái bộ nên dành ngày đầu tiên cho Sài Gòn, rồi đi Vũng Tàu để thăm một ngôi chùa và sau đó đến Đà Lạt để thăm những ngôi chùa khác, cũng như các cơ sở giáo dục và những Trung tâm du lịch. Huế, Phan Rang, Phan Thiết, Ba Xuyên và Vĩnh Bình cũng được đưa vào chương trình nhằm thăm viếng các ngôi chùa và những địa điểm du lịch ở những nơi đó. Cuối cùng một vòng thăm viếng “ấp chiến lược” đã được lên kế hoạch cho ngày cuối cùng. Theo gợi ý của Trưởng Phái bộ vì đã muộn, nên đã quyết định Phái bộ nên tập trung vào chương trình ngay từ ngày mới đến, 24.10. Phái bộ đã chấp thuận cho ngày đầu tiên bao gồm cuộc thăm viếng ngoại giao Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, các cuộc thảo luận tại Bộ Nội vụ về Phật giáo ở Việt Nam, một cuộc bái kiến Tổng thống VNCH, và một bữa tiệc tối do Bộ trưởng Bộ Nội vụ khoản đãi.

14. Về phần còn lại của chương trình, Phái bộ thông báo cho Chính phủ rằng Phái bộ mong muốn có thêm thời gian để xem xét. Phái bộ cũng đã quyết định thông báo cho Chính phủ là Phái bộ sẽ không chấp nhận đề nghị của Chính phủ ngỏ ý trả các chi phí dùng trong nước cho Phái bộ. Tuy nhiên, đại diện của Chính phủ nhấn mạnh rằng vì lý do an ninh, chuyện vận chuyển cho Phái bộ khi còn ở trong nước nên để cho Chính phủ thu xếp và Phái bộ đã quyết định chấp nhận lời đề nghị này. Vì những chiếc xe khi Phái bộ đến đã được đặt dưới quyền sử dụng của Phái bộ, nên các xe này mang quốc kỳ của mỗi Quốc gia thành viên cùng với quốc kỳ Việt Nam, ông Trưởng Phái bộ yêu cầu rằng chỉ dùng cờ của LHQ, bởi vì thành viên của Phái bộ không đại diện cho Chính phủ của họ mà đại diện cho LHQ. Chính phủ đồng ý rằng xe chính thức của Trưởng Phái bộ sẽ mang cờ LHQ cùng với cờ Việt Nam, và các xe khác không mang cờ nào cả.

15. Tại cuộc họp tiếp theo của Phái bộ, vào ngày 24.10, Phái bộ xem xét chương trình được Chính phủ đề nghị cho ngày 25 và 26. 10. Chương trình dự kiến cho Ngày Thứ hai bao gồm một cuộc bái kiến Phó Tổng thống VNCH, một cuộc gặp gỡ với cố vấn chính trị Ngô Đình Nhu, và thăm viếng ngôi chùa ở Sài gòn để nói chuyện với một số tổ chức Phật giáo. Phái bộ đã quyết định chấp nhận chương trình cho ngày 25.10, nhưng đề nghị Chính phủ hoãn lại một buổi tiếp tân dành cho Phái bộ vào vào tối 25.10 do Bộ trưởng Bộ ngoại giao khoản đãi đến ngày cuối của của chuyến đi điều tra ở Việt Nam. Cũng có lời mời chính thức tham dự cuộc diễn hành quân sự nhân dịp lễ kỷ niệm ngày Quốc khánh vào ngày 26.10. Phái bộ quyết định chấp nhận lời mời này vì khi chấp nhận lời mời qua thăm Việt Nam của Chính phủ này, Đại hội đồng hiển nhiên chấp nhận những tình huống như vậy. Tuy nhiên, trước khi chấp nhận, Phái bộ phải được cam kết rằng không có bài phát biểu chính trị trong buổi lễ có nhắc tới Phái bộ.

16. Phái bộ cũng đồng ý thông báo cho Chính phủ VNCH ý muốn của Phái bộ là Phái bộ muốn giảm tối đa các chuyện tiếp tân xã hội và muốn tránh những hoạt động mang tính du hý thuần túy. Và Phái bộ cũng nói rõ cho mọi thành viên của Chính phủ VNCH, những người mà Phái bộ sẽ gặp trong suốt 2 ngày, là Phái bộ có ý định kín đáo trong khi tiến hành những cuộc điều tra và trong việc chọn lựa những gì Phái bộ sẽ làm trong chương trình của những ngày tới.

17. Phái bộ đã thành lập, trước khi từ trụ sở LHQ ra đi, một danh sách các cáo buộc chống Chính phủ Việt Nam. Danh sách này sẽ được bổ sung nếu những lời cáo buộc mới được đưa ra trong khi Phái bộ ở Việt Nam. Trưởng Phái bộ cũng cũng yêu cầu các thành viên của Phái bộ đề nghị đưa ra tên của các nhân chứng, các cá nhân, tổ chức tôn giáo và các nhà lãnh đạo của các tổ chức khác nhau mà họ muốn Phái bộ duyệt qua, ngõ hầu chuẩn bị được một danh sách thống nhất. Cuối cùng, Phái bộ lượng định loại câu hỏi nào có thể thích hợp trong việc điều tra các chứng nhân.

D. CUỘC HỌP ĐẦU TIÊN VỚI CHÍNH PHỦ VÀ SỰ TRAO ĐỔI NHỮNG QUAN ĐIỂM VỀ CÔNG VIỆC CỦA PHÁI BỘ

18. Tại cuộc họp đầu tiên của Phái bộ với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao vào ngày 24.10. Ô. Bộ trưởng, trong khi đề cập đến lời mời của Chính phủ Việt Nam, đã bảo đảm Phái bộ rằng Phái bộ sẽ được tự do đi bất cứ nơi nào Phái bộ muốn và ông hứa sẽ làm tất cả để tạo thuận lợi cho công tác tìm kiếm sự thật với tất cả sự khách quan và vô tư hoàn toàn. Ông nói thêm: “Chúng tôi không phải là hoàn hảo; sự hoàn hảo không có trong thế giới này. Chính phủ không hoàn hảo; các Bộ trưởng không phải là thánh, nhưng chúng tôi sẽ rất vui mừng để lắng nghe ý kiến ​​của và cố gắng sửa chữa những khiếm khuyết của chúng tôi.” Trưởng Phái bộ ghi nhận những sự bảo đảm này, và, trong khi nói đến các điều khoản mà Phái bộ muốn đề cập, đã thông báo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao rằng chương trình của Phái bộ sẽ được thông báo cho Ô. Bộ trưởng, người đã được bổ nhiệm làm đại diện của Chính phủ với Phái bộ. Những sự bảo đảm tương tự về sự hợp tác của Chính phủ với Phái bộ đã được Bộ trưởng Bộ Nội vụ đưa ra, khi Phái bộ đến thăm xã giao Ô. Bộ trưởng trong cùng ngày.

19. Sau khi kết thúc chương trình của ngày đầu tiên, trong đó bao gồm một cuộc bái kiến với Tổng thống VNCH, Phái bộ đã nêu lên một lần nữa những yêu cầu về những hoạt động của Phái bộ với cố vấn chính trị của Tổng thống, ông Ngô Đình Nhu trong một cuộc họp với ông vào ngày 25.10. Theo yêu cầu của Phái bộ, ông Nhu hứa sẽ để cho Phái bộ có thể truy cập tất cả những tài liệu lên quan tới vụ Phật giáo hiện có của Chính phủ. Ông cũng hứa rằng Phái bộ sẽ có thể đến thăm các nhà tù, nơi các nhà sư đã bị bắt giữ trong các biến cố đã xảy ra trong những tháng trước đó, và các trại thanh niên, nơi một số thanh niên đã được gởi vào để các bạn trẻ đó có cơ hội “thảo luận với các nhà chức trách”.

20. Chương trình ngày 25.10 bao gồm thăm chùa Xá Lợi, chùa Ấn Quang và chùa Giác Lâm. Đến phút cuối cùng, chuyến thăm chùa Ấn Quang đã bị hủy, và khi Phái bộ yêu cầu giải thích chính thức về sự thay đổi này, thì Phái bộ được cho biết rằng các nhà sư của chùa, đặc biệt ni cô Diệu Huệ, và Chủ tịch Tổng hội Phật giáo Việt Nam Hòa thượng Thích Tịnh Khiết, đang ở tuổi rất cao, cả hai rất yếu trong buổi chiều tối hôm đó. Tuy nhiên, cuộc thăm viếng chùa Ấn Quang này, nguyên đã được hoạch định sẽ xảy ra sớm hơn trong chiều hôm đó, đã bị hoãn lại vì Chính phủ đã thay đổi lịch trình mà không có ý kiến ​​gì từ phía Phái bộ đưa ra. Sau đó, Phái bộ đã nghe được rằng ni cô Diệu Huệ và Hòa thượng Thích Tịnh Khiết thực sự chờ đợi trong chùa để tiếp Phái bộ vào buổi chiều đó. Về sau, Phái bộ đã được bảo đảm rằng Phái bộ có thể viếng chùa bất cứ lúc nào, tốt nhất là vào buổi sáng, và rằng 2 nhân vật này sẽ có mặt ở đó.

21. Vào ngày 26.10, trên căn bản đề nghị chung về sự hợp tác của Chính phủ đã được mô tả trong những lần họp đầu tiên với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Ô. Nhu, cố vấn chính trị cho Tổng thống, Phái bộ trình ra một bản ghi nhớ cho Bộ trưởng Bộ ngoại giao, trong đó phác họa chương trình làm việc của Phái bộ. Bản ghi nhớ này nói, một trong những điều đề cập trong bản này, rằng chuyện Phái bộ muốn hủy bỏ chương trình của Chính phủ đề nghị cho ngày 27-29.10 phải được kê khai ra trong tài liệu về chương trình làm việc của Phái bộ, và rằng Phái bộ, thay vào đó, sẽ muốn sử dụng thời gian này để thăm viếng các trại thanh niên, các nhà sư bị giam giữ trong các nhà tù khác nhau, và cũng thăm chùa Ấn Quang. Phái bộ cũng muốn đi đến Huế ngày 30.10, như đã đề nghị trong chương trình dự thảo của Chính phủ, để gặp đại biểu của Chính phủ ở Huế, và đồng thời dự một cuộc thuyết trình về tình hình ở Huế, thăm chùa Từ Đàm và những ngôi chùa khác, và thăm các nhân vật khác mà Phái bộ muốn phỏng vấn và tên những nhân vật này sẽ được thông báo cho Chính phủ sau đó. Phái bộ cũng quyết định hủy bỏ tất cả các cuộc thăm viếng xã giao và các cuộc thăm những địa điểm du lịch ở Huế. Phần còn lại của tuần sẽ được dành cho việc nghe những nhân chứng ở Sài Gòn. Phái bộ hi vọng rằng Phái bộ sẽ có thể rời khỏi Việt Nam không muộn hơn Thứ Hai, ngày 4.11.

22. Chương trình làm việc ghi trong bản ghi nhớ này đã được Chính phủ đồng ý, tuy nhiên, trong bản ghi nhớ này, Phái bộ cũng đề nghị là Phái bộ cần ghé thăm vùng Vĩnh Bình nơi các Phật tử gốc Khmer cư ngụ vì Chính phủ đã quan tâm đến những cáo buộc tại LHQ và các nơi khác rằng có những vụ tàn sát dân tộc thiểu số. Đối với lời đề nghị cuối cùng này, Phái bộ đã quyết định tạm hoãn bất kỳ quyết định nào khác.

23. Vào chiều 26.10, Phái bộ đã đưa ra lời mời tất cả những người muốn tham gia cuộc điều tra đến trình diện với Phái bộ để làm chứng hoặc nộp kiến ​​nghị bằng văn bản (xem phụ lục VI). Đã có sự đồng ý rằng các văn bản tường trình sẽ được phát đi cùng một lúc với báo chí, cả trong và ngoài nước, và gửi đến Bộ trưởng Bộ Ngoại giao văn bản tạm thời thông báo cho ông biết rằng lời tuyên bố đã phát đi; Phái bộ làm điều này là nằm trong phạm vi liên quan đến công tác điều tra và mong sự hợp tác của Chính phủ trong việc quảng bá lời tuyên bố này.

24. Sau khi lời tuyên bố đã được thông báo cho Chính phủ, đại diện của Chính phủ tỏ ra bất ngờ và không hài lòng, và thay mặt Chính phủ, nói rằng Phái bộ làm như vậy mà không tham vấn trước với Chính phủ. Ông cũng nói rằng trong bản tuyên bố, Phái bộ nên nhắc tới việc Chính phủ đã mời LHQ gửi Phái bộ tới Việt Nam. Sau khi thảo luận về vấn đề này, Phái bộ tuyên bố rằng họ không phản đối bất việc đưa thêm sự kiện Chính phủ đã mời Phái bộ vào, và rằng nghị quyết của Đại hội đồng LHQ đã được đăng trong báo chí Việt Nam, miễn là văn bản chính xác của thông cáo được đăng lên phải nằm giữa những dấu ngoặc, y như lời mà Phái bộ đã công bố.

25. Tờ thông cáo của Phái bộ, phát hành ngày 26.10, xuất hiện trên những cơ quan thông tin của Thông tấn xã Việt Nam, bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp. Các tờ báo địa phương, cả tiếng Anh và tiếng Pháp, đăng lại nguyên văn các tuyên bố một ngày sau đó. Từ một mẫu của tờ báo địa phương tiếng Việt, Phái bộ cũng đã có thể xác định rằng bản tuyên bố đã được Nhà nước đăng lại trên một số tờ báo tiếng Việt nhất định. Tuy nhiên, theo quan điểm của một số báo chí quốc tế tường trình rằng các tờ báo tiếng Việt đã không đăng lại lời tuyên bố một các đầy đủ, Phái bộ đã quyết định kiểm tra mọi tờ báo trong cả nước và Chính phủ hứa sẽ giúp đỡ việc này. Sự xem xét lại một cách có hệ thống này không thể được thực hiện được bởi vì các sự kiện xảy ra sau đó (ý nói vụ đảo chánh). Tuy nhiên, Phái bộ cảm thấy đã có sự hợp tác đúng mức từ phía cơ quan truyền thông địa phương trong việc đăng lời kêu gọi của những người muốn làm nhân chứng hoặc muốn gởi khiếu nại.

26. Sau khi thành lập, mà không có bất kỳ sự tham khảo trước nào với Chính phủ, danh sách các nhân chứng mà Phái bộ muốn phỏng vấn, nhờ sự sử dụng tất cả các nguồn thông tin có được, Phái bộ trình danh sách này cho Chính phủ ngày 27.10. 2 danh sách được bổ sung sau này đã được trình cho Chính phủ (xem phụ lục VII). Ngày 28.10 Phái bộ cũng gửi đến Chính phủ danh mục các cáo buộc chống Chính phủ, là những cáo buộc làm cho Phái bộ phải lưu ý hầu xin Chính phủ bình luận và giải thích. Một danh sách thứ 2 được thành lập căn cứ trên các thông tin nhận thêm được ở Việt Nam, cũng được thông tri, một cách tương tự, cho Chính phủ ngày 31.10 (xem phụ lục VIII)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close